Tất tần tật những thông tin bạn cần biết về xơ gan ứ mật hiện nay

Xơ gan ứ mật là một trong những căn bệnh được chẩn đoán nguy hiểm, gây nên các ảnh hưởng khôn lường đến người bệnh.  Việc điều trị, phát hiện sớm sẽ là mấu chốt giúp hạn chế tốt nhất những tổn thương mà bạn có thể mắc phải. Vì thế trong bài viết này, hãy cùng Phục Can Vương tìm hiểu căn bệnh trên.

Mục lục [ Ẩn ]
Xơ gan ứ mật là gì?
Xơ gan ứ mật là gì?

1. Xơ gan ứ mật là gì? 

Xơ gan ứ mật là hiện tượng mật bị ứ đọng do các biểu hiện của viêm, tắc đường mật ở trong và ngoài gan.

Nếu để lâu dần, sẽ khiến gan bị xơ, gây ra các tổn thương nặng. Tuy nhiên, chỉ cần kịp thời phát hiện và điều trị đúng cách, bạn hoàn toàn có thể ngăn chặn sự phát triển của căn bệnh này.

2. Thực trạng về bệnh xơ gan ứ mật

Thông thường, bệnh này sẽ được bắt gặp ở nam giới nhiều hơn so với nữ. Cụ thể, nam giới từ độ tuổi 35 và nữ giới từ độ tuổi 40 trở lên đều có nguy cơ mắc phải bệnh này. 

Tuy nhiên, điều đáng buồn là hiện nay, căn bệnh này ngày càng có xu hướng trẻ hóa do lối sống và cách sinh hoạt của đa phần người trẻ.

Xem thêm: Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị và cách phòng xơ gan còn bù

3. Các dạng gan ứ mật

Đối với xơ gan ứ mật, thông thường, bệnh sẽ được chia thành hai loại chính với các biểu hiện như sau:

Xơ gan nguyên phát

Xơ gan ứ mật nguyên phát là tình trạng bệnh xảy ra do ống dẫn mật nằm phía trong gan bị viêm nhiễm, tắc nghẽn và ứ đọng lại. Lâu dần, sẽ dẫn đến tổn thương ống mật, khiến quá trình đào thải chất độc ra khỏi cơ thể bị ngừng trệ, tích tụ bên trong gan. Từ đó dẫn đến hiện tượng xơ gan như hiện tại.

Xơ gan ứ mật nguyên phát phá hủy dần ống dẫn mật bên trong gan
Xơ gan ứ mật nguyên phát phá hủy dần ống dẫn mật bên trong gan

Thông thường, bệnh xơ gan mật này thường phát triển chậm nhưng dễ phát sinh biến chứng và chưa thể điều trị hoàn toàn. Xơ gan nguyên phát thường gặp ở phụ nữ từ 40 - 60 tuổi và rất hiếm thấy ở nam giới.

Xơ gan thứ phát

Xơ gan ứ mật thứ phát là hiện tượng tắc nghẽn đường mật lâu ngày dẫn đến bệnh lý mãn tính. Gan bị ứ sẽ gây ra các triệu chứng mệt mỏi, khó chịu, uể oải cho người bệnh. Khi đó, bệnh nhân sẽ cần đến phác đồ điều trị và sử dụng thuốc lâu dài do gan đã bị xơ nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, bệnh nhân mắc bệnh xơ gan ứ mật nếu chuyển nặng sẽ dẫn đến bệnh Byler. Căn bệnh này thường gặp ở trẻ nhỏ và nếu để lâu sẽ gây ra các tiến triển nặng nề.

4. Triệu chứng bệnh xơ gan ứ mật 

Tương tự như các căn bệnh khác, xơ gan ứ mật khởi phát trong âm thầm và rất khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Chỉ đến khi trở nặng có dấu hiệu đau nhức, đa số bệnh nhân mới phát hiện và tiến hành điều trị.

Xơ gan mật về lâu dài sẽ gây ra đau nhức, mệt mỏi ở bệnh nhân
Xơ gan mật về lâu dài sẽ gây ra đau nhức, mệt mỏi ở bệnh nhân

Thông thường, khi bị mắc phải bệnh này, bệnh nhân thường sẽ có các biểu hiện về viêm loét ruột già và bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Cụ thể, đó sẽ là các triệu chứng đầy hơi, ăn không tiêu, buồn nôn, đau bụng hoặc về màu da, đặc biệt là vùng mắt có thể tối sạm lại do các melanin sản sinh gây nên.

Bên cạnh đó, người bệnh còn có cảm giác mệt mỏi, đau đầu, lách to bất thường, nôn ra máu hay rối loạn ý thức. Khi bệnh tình nặng, da bạn sẽ chuyển sang vàng, bị ngứa, gan to và nhịp tim đập chậm.

5. Nguyên nhân gây xơ gan ứ mật

Đối với xơ gan ứ mật, không chỉ bia rượu, các chất kích thích sẽ tạo điều kiện dẫn đến bệnh này mà còn có rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng bệnh lý trên. Cụ thể là do:

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến xơ gan ứ mật
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến xơ gan ứ mật

Yếu tố di truyền

Đây được xem là một trong những lý do hàng đầu dẫn đến căn bệnh trên. Nếu trong gia đình bạn có người mắc phải, thì rất có thể, nguy cơ bạn bị nhiễm bệnh sẽ rất cao. 

Trong trường hợp đó, tốt nhất, bạn nên thường xuyên thăm khám sức khỏe để kịp thời phát hiện và điều trị nếu có dấu hiệu bất thường.

Chế độ ăn uống, dinh dưỡng hằng ngày

Việc ăn uống, hấp thu các chất dinh dưỡng ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe hàng ngày của chúng ta. Rõ ràng, sức khỏe của bạn sẽ phản ánh những gì bạn thường xuyên tiếp nhận.

Nếu bạn là một người nghiện bia rượu, thuốc lá hoặc lạm dụng quá nhiều thuốc kháng sinh, giảm đau thì nguy cơ mắc bệnh sẽ rất cao.

Lý do là vì các chức năng chuyển hóa, đào thải độc tố tích tụ sẽ bị suy giảm. Đồng thời, việc tiếp thu một lượng dinh dưỡng không phù hợp sẽ gây nên áp lực làm việc cho gan, làm hạn chế, tắc nghẽn sự bài tiết trong gan mật.

Môi trường sống và sinh hoạt

Bên cạnh vấn đề ăn uống thì lối sống và sinh hoạt sẽ tạo nên rất nhiều tác động đến gan. Cụ thể, nếu bạn sống với người có tiền sử về xơ gan ứ mật và tiếp xúc với máu, dịch cơ thể hoặc vệ sinh không hợp lý cũng là những yếu tố có nguy cơ cao gây nên căn bệnh này.

Dùng chung các đồ dùng cá nhân với người bệnh cũng sẽ khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh về xơ gan mật
Dùng chung các đồ dùng cá nhân với người bệnh cũng sẽ khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh về xơ gan mật

6. Khám và chẩn đoán bệnh xơ gan ứ mật 

Vậy làm thế nào để có thể chẩn đoán chính xác và kịp thời bệnh xơ gan tắc mật  này? Nhằm giảm thiểu tối đa hậu quả cùng nguy cơ trở nặng, bạn có thể tự mình áp dụng một số phương pháp chẩn đoán, điều trị nhanh chóng, hiệu quả như sau:

Thực hiện thăm khám lâm sàng 

Nếu cảm thấy bản thân có các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ bị xơ gan ứ mật, bạn hãy đến ngay các cơ sở, địa chỉ y khoa chuyên về gan để tiến hành thăm khám, xét nghiệm. 

Tại đây, bạn sẽ được tư vấn và xác định rõ tình trạng bệnh, các triệu chứng tiếp theo cũng như cách phòng ngừa, điều trị kịp thời nhất.

Cụ thể, khi đến thăm khám lâm sàng, bệnh nhân sẽ được xét nghiệm máu, chụp CT và X-quang. Thêm vào đó, bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm đàn hồi mô gan thông qua kỹ thuật Fibroscan phổ biến. 

Thực hiện khám lâm sàng sẽ giúp bạn kịp thời phát hiện bệnh tình về gan của mình
Thực hiện khám lâm sàng sẽ giúp bạn kịp thời phát hiện bệnh tình về gan của mình

Thông qua các bước trên, kết quả trả về sẽ phản ánh đầy đủ tình trạng ứ mật với tăng cholesterol, lipoprotein tỷ trọng cao, phosphatase kiềm. Nếu ở giai đoạn muộn hơn sẽ là tăng bilirubin, tức hội chứng vàng da ứ mật.

Sinh thiết gan

Sinh thiết gan được xem là cách tốt nhất giúp chẩn đoán và xác định tế bào ác tính trong thời gian bị bạn xơ gan nặng.

Quan sát, nhận biết các dấu hiệu bất thường

Cơ thể chúng ta luôn biết cách thể hiện và báo hiệu mỗi khi có những thay đổi, diễn biến bất thường về tình trạng sức khỏe. Chính vì thế, bên cạnh công việc, đời sống hàng ngày, bạn cũng nên dành ra ít phút để quan sát, chú ý đến các dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Đối với người bị xơ gan nặng, bác sĩ sẽ tiến hành phân biệt bệnh Byler và vàng da ứ mật thông qua các bài xét nghiệm máu, nước tiểu; chụp X - ray toàn bộ hệ gan mật; siêu âm bụng và sinh thiết gan.

7. Điều trị xơ gan ứ mật 

Vậy bệnh xơ gan ứ mật có thể điều trị được hay không? Hiện nay, vẫn chưa có các biện pháp cụ thể trong điều trị bệnh lý này. Các phương pháp được đưa vào nhằm giúp giảm thiểu tối đa triệu chứng và nguy cơ phát triển của bệnh. 

Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, khi mật trong gan vẫn chưa bị ứ đọng thì cơ hội khỏi bệnh sẽ rất cao. Nếu ngược lại, khi các cơ quan gan bị tổn thương và xơ nghiệm trọng thì khả năng hồi phục sẽ rất thấp. 

Ghép gan

Trong các trường hợp chuyển nặng, thông thường bạn sẽ được bác sĩ chỉ định dùng thuốc hoặc tiến hành phẫu thuật bằng cách cấy ghép gan nhân tạo để điều trị xơ gan ứ mật nguyên phát. 

Bệnh nhân sau khi tiến hành ghép gan sẽ có thể duy trì tỷ lệ sống là hơn 80%. Phương pháp này sẽ được đề nghị trước khi  xuất hiện các dấu hiệu như tích nước dưới bụng, vàng da, gãy xương,... của bệnh nhân.

Ghép gan được xem là phương pháp tốt nhất giúp điều trị các bệnh về xơ gan ứ mật nguyên phát
Ghép gan được xem là phương pháp tốt nhất giúp điều trị các bệnh về xơ gan ứ mật nguyên phát

Dùng thuốc kê toa và thay đổi cách sinh hoạt

Bên cạnh các thuốc dùng theo đơn kê từ bác sĩ, bạn cũng cần bổ sung nhiều canxi, vitamin D nhằm hạn chế loãng xương. Không ăn mặn và sử dụng các chất kích thích để tránh gan bị quá tải. Ngoài ra, cần thường xuyên tái khám định kỳ để tiện theo dõi và đưa ra các chẩn đoán phù hợp cho từng giai đoạn.

Bài nên xem

8. Xơ gan ứ mật có nguy hiểm không? 

Xơ gan ứ mật là một trong những bệnh lý vô cùng nguy hiểm và gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Việc mật bị trữ quá nhiều trong gan sẽ dẫn đến sẹo hoặc thậm chí là suy gan và các vấn đề nghiêm trọng khác. 

Nếu không kịp thời điều trị, bệnh nhân sẽ gặp một số các tình trạng nguy hiểm như:

  • Da vàng, cơ thể dễ bị bầm tím, sưng chân, tràn dịch màng bụng, ngứa ngáy toàn thân.
  • Xuất huyết do giãn tĩnh mạch tại thực quản: Quá trình lưu thông máu bị ảnh hưởng tại tĩnh mạch của gan, dạ dày và thực quản. Điều này sẽ kéo theo tình trạng giãn tĩnh mạch, làm tăng nguy cơ gây xuất huyết tiêu hóa.
  • Thiếu vitamin dẫn đến loãng xương, đau nhức toàn thân và đau ở các khớp do chức năng tổng hợp, chuyển hóa thành phần thiết yếu bị suy giảm.
  • Làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn: Hiện tượng này được xem là một dạng rối loạn mang tính chất tổng thể. Vì thế, bên cạnh việc tấn công các vào ống dẫn mật, các tế bào lympho cũng có thể làm hư hại đến xương khớp, niêm mạc, gây ra các bệnh lý về viêm khớp dạng thấp, hội chứng CREST hoặc các bệnh về tuyến giáp.
Xơ gan mật có thể dẫn đến loãng xương
Xơ gan mật có thể dẫn đến loãng xương

Ngoài ra, nếu để lâu, rất có thể bạn sẽ gặp các biến chứng nguy hiểm  do xơ gan khiến máu đi qua gan bị cản trở, làm tăng áp lực lên tĩnh mạch cửa, dẫn đến giãn tĩnh mạch tại thực quản và phình vi, gây nên các hiện tượng

  • Xuất huyết tiêu hóado nôn ra máu, đi ngoài phân đen: Đây được xem là nguyên nhân chính gây tử vong nhanh nhất đối với các bệnh nhân mắc bệnh về xơ gan.
  • Cổ trướng: Khi đến giai đoạn này, gan của bệnh nhân sẽ không thể tổng hợp protein và máu, các dịch sẽ ứ đọng làm tăng áp lực lên mao mạch. Ngoài ra, nước sẽ tràn vào khoang bụng gây phù nề, dẫn đến bụng ngày càng phình to, lộ rõ mạch máu khiến bệnh nhân đau đớn, khó chịu.
  • Ung thư gan: Các triệu chứng của xơ gan sẽ dẫn đến chức năng thanh lọc, giải độc trên gan bị giảm đáng kể. Ở một số ít các trường hợp, mô sẹo do xơ gan ứ mật sẽ chuyển biến và phát triển thành khối u ác tính. Nếu biến chứng xảy ra, cơ hội sống sẽ rất thấp.
  • Suy giảm các chức năng gan: Tế bào gan bị tổn thương thông thường sẽ được thay thế bằng mô sẹo. Dĩ nhiên, chúng không có chức năng hoạt động. Nếu để quá trình này diễn ra liên tục, kéo dài, gan sẽ tổn thương và suy giảm chức năng rõ rệt.

9. Phòng ngừa bệnh xơ gan ứ mật 

Bất cứ ai trong chúng ta đều không mong muốn mắc phải căn bệnh nguy hiểm này. Tuy nhiên, sự thật phũ phàng rằng xơ gan ứ mật không trừ một ai và mọi người đều có thể nhiễm bệnh. Chính vì thế, để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và người thân, bạn nên có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sau:

Tiêm phòng các loại viêm gan

Tiêm phòng được xem là phương pháp nhanh chóng, hiệu quả và an toàn nhất. Việc tiêm ngừa từ sớm với liều lượng chính xác sẽ giúp bạn phòng ngừa các bệnh liên quan đến gan và xơ gan. 

Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng bạn vẫn cần theo dõi mức độ kháng thể thường xuyên để chắc chắn bệnh không tái diễn.

Tiêm ngừa các bệnh về gan là biện pháp phòng chống hiệu quả nhất
Tiêm ngừa các bệnh về gan là biện pháp phòng chống hiệu quả nhất

Thay đổi lối ăn uống hàng ngày

Có thể thấy, thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến sức khỏe gan mật. Chính vì thế, để bảo vệ bản thân khỏi căn bệnh xơ gan ứ mật, bạn nên sử dụng các thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn vệ sinh và bổ sung nhiều trái cây, rau củ vào khẩu phần ăn của mình.

Ngoài ra, cần hạn chế ăn các thực phẩm sống hoặc thức ăn nhiều dầu mỡ. Tốt nhất, hãy tập ăn chín uống sôi để không bị nhiễm ký sinh trùng. Duy trì cân nặng hợp lý là chế độ ăn uống lành mạnh để giảm nguy cơ phát triển của căn bệnh trên.

Bên cạnh đó, một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng cà phê có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh xơ gan. Bạn có thể bổ sung thức uống này vào mỗi buổi sáng để gia tăng sự tỉnh táo và bảo vệ sức khỏe của mình.

Thêm vào đó, bạn cần hạn chế ăn mặn bởi các nguyên tố vi lượng trong muối có thể làm tăng khả năng ứ đọng dịch tại mô, khiến gan mật vất vả hơn trong việc đào thải độc tố.

Không sử dụng bia rượu

Bia rượu là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan ứ mật hiện nay.  Chính vì thế nếu uống quá nhiều bia rượu, sẽ khiến gan bị sưng và gây tổn hại đến các tế bào. Lâu dần có thể gây ra xơ gan tắc mật. 

Bia rượu là nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến sức khỏe gan mật
Bia rượu là nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến sức khỏe gan mật

Hơn nữa, Etanol trong các loại thức uống chứa cồn có thể chuyển hóa thành độc tố và nếu được đưa vào cơ thể liên tục, tốc độ tổn thương gan có thể tăng lên dẫn đến suy kiệt, hư hại các tế bào gan bên trong.

Tránh các tác nhân có nguy cơ gây nhiễm bệnh

Thông thường, để phòng ngừa hiệu quả, bạn nên tránh các tác nhân có nguy cơ gây nhiễm bệnh bằng cách:

  • Quan hệ tình dục an toàn bằng bao cao su.
  • Tránh việc xăm hình, xỏ lỗ trong môi trường không đảm bảo vệ sinh; dụng cụ không được sát trùng, khử khuẩn.
  • Hạn chế tiếp xúc với các bệnh nhân nhiễm virus viêm gan, nhất là virus HBV.
  • Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân tại nơi công cộng.
  • Hạn chế thức khuya, thường xuyên tập luyện thể dục, thể thao và duy trì lối sống tích cực, lành mạnh.

Thường xuyên thăm khám, kiểm tra sức khỏe

Như đã đề cập trước đó, biểu hiện, triệu chứng của xơ gan ứ mật ở giai đoạn đầu rất khó phát hiện. Đây là một bệnh lý mãn tính nếu không được điều trị sớm sẽ là nền tảng dẫn đến ung thư gan. Chính vì thế, để ngăn chặn kịp thời sự phát triển và độ phức tạp của bệnh trên, bạn nên khám sức khỏe định kỳ.

Hơn hết, việc này sẽ giúp bạn nhận biết mức độ kháng thể để chuẩn bị tiêm phòng cho những lần sau. Việc theo dõi thường xuyên, cẩn thận sẽ giúp bạn giảm thiểu tối đa các biến chứng và điều chỉnh phong cách sinh hoạt sao cho phù hợp với sức khỏe của mình.

Hy vọng với những chia sẻ trên, bạn đã phần nào hiểu rõ hơn về căn bệnh xơ gan ứ mật. Nếu vẫn đang lo lắng về bệnh gan của mình, hãy liên hệ ngay với Phục Can Vương để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời nhất thông qua hotline 0961 936 313.

Xếp hạng: 5 (2 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Nguyễn Hà chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh lý và các thông tin liên quan đén bệnh. Là một con người đam mê với nghề, tận tâm, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin cũng như việc đưa các thông tin chính xác đến mọi người, Dược sĩ Nguyễn Hà đảm bảo cập nhật chính xác, nhanh chóng, kịp thời những kiến thức chuyên môn đồng thời giúp giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Nguyễn Hà

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn