Những điều bạn phải biết về bệnh xơ gan do rượu

Xơ gan do rượu là tình trạng bệnh được nhiều người bệnh quan tâm, đặc biệt người lạm dụng rượu. Vậy bệnh xơ gan do rượu là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và cách điều trị bệnh là gì? Mời bạn đọc theo dõi bài viết dưới đây.

Mục lục [ Ẩn ]
Bệnh xơ gan do rượu là gì?
Bệnh xơ gan do rượu là gì?

1. Xơ gan do rượu là gì?

Bệnh xơ gan do rượu tiến triển nhanh chóng trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Gan Hoa Kỳ, thống kê có khoảng 10% đến 20% những người nghiện rượu nặng sẽ bị xơ gan.

Bệnh gan do rượu có thể bắt đầu với bệnh gan nhiễm mỡ, sau đó tiến triển thành viêm gan do rượu và cuối cùng là xơ gan do rượu. Tuy nhiên nhiều người bị xơ gan do rượu nhưng không trải qua tình trạng viêm gan do rượu.

Vậy, xơ gan do rượu là gì?

Xơ gan do rượu là một giai đoạn tiến triển của bệnh gan do rượu khiến gan trở nên viêm (sưng), xơ hóa (xơ cứng tế bào) và các màng bị tổn thương ngăn cản quá trình giải độc các chất hóa học trong cơ thể, kết thúc bằng sẹo và hoại tử (chết tế bào).

Hình ảnh xơ gan do rượu
Hình ảnh xơ gan do rượu

2. Triệu chứng xơ gan do rượu 

Các triệu chứng của bệnh gan do rượu thường bắt đầu ở những người trong độ tuổi từ 30 đến 40. Ở giai đoạn đầu của bệnh, cơ thể có thể tạm thời không xảy ra nhiều vấn đề nghiêm trọng do các chức năng gan bị hao tổn một phần vẫn có khả năng đảm nhiệm các hoạt động của gan.

Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các triệu chứng sẽ trở nên đáng chú ý hơn như:

  • Vàng da, vàng mắt do tích tụ bilirubin trong máu
  • Ngứa
  • Mệt mỏi
  • Buồn nôn, nôn và sụt cân
  • Chán ăn, ăn không ngon
  • Dễ xuất hiện bầm tím do giảm tổng hợp các yếu tố đông máu, chức năng gan bị hao tổn
  • Hơi thở có mùi
  • Lú lẫn, hôn mê (bệnh não gan)
  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (tăng sức cản dòng thời gian)
  • Lá lách to
  • Dinh dưỡng kém
  • Chảy máu trong ruột
  • Cổ trướng 
  • Suy thận
  • Ung thư gan

Các triệu chứng của xơ gan do rượu có thể tương tự với các vấn đề sức khỏe khác, do đó người bệnh nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán chính xác nhất.

3. Nguyên nhân gây xơ gan do rượu

Xơ gan do rượu có liên quan trực tiếp đến việc lạm dụng rượu. Việc thường xuyên sử dụng rượu trong thời gian dài sẽ gây nên các tổn thương không thể chữa lành tại ga và dẫn tới xơ gan.

Các vết sẹo ở mô gan làm suy giảm chức năng gan, lâu ngày chức năng gan suy giảm và không còn đủ sức để thanh lọc các độc tố cũng như không tạo đủ protein cho cơ thể.

Nguyên nhân gây bệnh xơ gan do rượu
Nguyên nhân gây bệnh xơ gan do rượu

Cơ chế của xơ gan do rượu cụ thể như sau:

Tế bào gốc tạo máu(HSC) là những tế bào đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xơ hóa. Các tế bào này thường cư trú trong không gian như các tế bào lưu trữ lipid. 

Sau khi gan bị chấn thương, HSC trải qua một quá trình phức tạp và trở thành nguồn chính cho sự gia tăng, lắng đọng không đều của các thành phần chất nền ngoại bào đặc trưng cho quá trình xơ hóa.

Các HSC được kích hoạt cũng góp phần vào phản ứng viêm, điều phối việc tuyển chọn và kích thích bạch cầu bằng cách giải phóng chemokine và cytokine tiền viêm cũng như biểu hiện các phân tử kết dính. Đến lượt mình, các bạch cầu không chỉ tấn công và phá hủy tế bào gan, mà còn kích hoạt các HSC đã hoạt hóa và im lặng, do đó làm trầm trọng thêm phản ứng tạo sợi.

Xơ gan là một phản ứng làm lành vết thương thoáng qua và có thể hồi phục, có thể phục hồi trở lại bình thường ở một số bệnh nhân nếu ngừng uống rượu. 

Tuy nhiên, nếu tiếp tục uống rượu, quá trình viêm mãn tính và quá trình hình thành sợi kéo dài sẽ tiến triển, dẫn đến sự thay thế nhu mô gan bằng mô sẹo làm tổn thương nghiêm trọng đến cấu trúc mạch máu của gan. 

Đặc điểm bệnh lý chính của xơ gan là hình thành các nốt tái sinh của nhu mô gan được bao bọc bởi vách ngăn xơ. 

Xơ gan phát triển từ giai đoạn còn bù, trong đó một phần gan vẫn không bị tổn thương và bù đắp chức năng cho các vùng bị tổn thương, sang giai đoạn mất bù, trong đó mô sẹo bao phủ hoàn toàn cơ quan. Sau đó được đặc trưng bởi sự phát triển của tăng áp lực tĩnh mạch cửa và/hoặc suy gan.

Bên cạnh nguyên nhân chính là rượu gây xơ gan do rượu mà bệnh cò do một số yếu tố nguy cơ như sau:

  • Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới.
  • Yếu tố di truyền
  • Chế độ ăn uống giàu chất béo và người béo phì
  • Người mắc bệnh viêm gan C
  • Tuổi tác: người trên 65 tuổi dễ bị tổn thương gan hơn
  • Thuốc
  • Hút thuốc lá

4. Khám và chẩn đoán bệnh xơ gan do rượu 

Chẩn đoán xơ gan do rượu trước tiên được thực hiện bằng một cách hỏi tiền sử người bệnh cũng như thói quen và hành vi có liên quan đến tình trạng bệnh. Sau đó, người bệnh được khám sức khỏe toàn diện với các triệu chứng bệnh như đã trình bày ở trên.

Chẩn đoán xơ gan do rượu
Chẩn đoán xơ gan do rượu

Bên cạnh đó, người bệnh cũng được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm có thể xác định chẩn đoán xơ gan:

  • Siêu âm gan, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI)
  • Phổ cộng hưởng từ gan phospho-31
  • Xét nghiệm máu
  • Sinh thiết gan
  • Đo độ đàn hồi thoáng qua (TE)

Siêu âm, chụp CT và chụp MRI là những phương pháp để chẩn đoán xơ gan. Các kết quả chẩn đoán cho thấy gan to, rìa gan bị cùn, bề mặt gan không đều và kết cấu gan thô. 

MRI cũng có thể được sử dụng để phân biệt xơ gan do rượu với xơ gan do viêm gan siêu vi bằng cách phát hiện mở rộng thùy đuôi và sự hiện diện của rãnh sau gan phải.

Bệnh nhân xơ gan do rượu có tỷ lệ phosphodiesterase so với adenosine triphosphate thấp hơn có thể được phân biệt với xơ gan do các nguyên nhân khác bằng cách sử dụng quang phổ cộng hưởng từ phospho-31 gan (HP31 MRS).

Ngoài ra, HP31 MRS có khả năng tính toán chuyển hóa phospholipid ở gan, có thể dùng để phân biệt xơ gan do rượu với không phải xơ gan. 

Đối với bệnh nhân xơ gan do rượu tiến triển, chẩn đoán thường được thực hiện trên cơ sở các kết quả lâm sàng, sinh hóa, hình ảnh và huyết động học. Tuy nhiên, đối với những người không có biểu hiện điển hình, cần phải sinh thiết gan để xác định chẩn đoán. 

Các yếu tố mô học dự đoán xơ gan không hồi phục và tiến triển bao gồm xơ gan dạng vi mô và vách ngăn dày. 

Cả viêm gan do rượu và xơ hóa đều xuất hiện đầu tiên ở vùng quanh tim, và tiến triển thành xơ hóa panlobular ở những người uống rượu liên tục. Do đó, xơ hóa màng ngoài tim có thể là dấu hiệu sớm của sự tiến triển thành xơ gan.

Đo độ đàn hồi thoáng qua (TE) là một phương pháp đánh giá xơ gan không xâm lấn ở bệnh nhân viêm gan virus mãn tính. Tuy nhiên, TE có thể không đáng tin cậy ở những bệnh nhân đồng thời bị viêm gan và xơ gan.

Sau khi thực hiện các xét nghiệm trên, người bệnh xơ gan do rượu thường có những dấu hiệu sau:

  • Mắc amoniac trong máu cao
  • Lượng đường trong máu cao
  • Tăng bạch cầu
  • Mô gan không khỏe mạnh khi sinh thiết gan
  • Xét nghiệm máu men gan cho thấy chỉ số aspartate aminotransferase (AST) gấp hai lần so với alanine aminotransferase (ALT)
  • Mức magie trong máu thấp
  • Nồng độ kali trong máu thấp
  • Mức natri trong máu thấp
  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

5. Điều trị xơ gan do rượu

Xơ gan do rượu là giai đoạn cuối của bệnh gan do rượu, dó đó bệnh khó có thể được chữa khỏi. Tuy nhiên, người bệnh có thể được đề nghị các phương pháp điều trị làm chậm sự tiến triển của bệnh và các triệu chứng của bệnh.

Điều trị xơ gan do rượu
Điều trị xơ gan do rượu

Bước đầu tiên trong điều trị là giúp người đó ngừng rượu. Người bệnh xơ gan do rượu mất bù nếu tiếp tục uống rượu có tỷ lệ sống sót sau 5 năm không cần cấy ghép là 30% so với 60% ở những người bỏ rượu.  Các phương pháp điều trị bệnh xơ gan do rượu bao gồm:

  • Thuốc: Các loại thuốc mà bác sĩ có thể chỉ định như corticosteroid, thuốc chẹn kênh canxi, insulin, chất bổ sung chất chống oxy hóa và S-adenosyl-L-methionine (SAMe).
  • Chế độ dinh dưỡng: Hạn chế các thực phẩm giàu chất béo và các thực phẩm có hại cho sức khỏe.
  • Bổ sung protein: Người bệnh có thể được chỉ định thêm protein để giúp giảm khả năng phát triển bệnh não.
  • Ghép gan: Nếu ghép gan, người bệnh cần phải trong tình trạng sức khỏe ổn định và kiêng rượu ít nhất 6 tháng trước khi cấy ghép gan đối với tình trạng gan bị tổn thương nghiêm trọng. Người bệnh xơ gan do rượu mất bù được ghép gan có tỷ lệ sống sau 5 năm là 70% (theo phòng khám Cleveland).

6. Bệnh xơ gan do rượu có nguy hiểm không?

Xơ gan do rượu là một trình trạng gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, còn được biết đến là tình trạng xơ gan mất bù.

Một số biến chứng nghiêm trọng như:

  • Cổ trướng hay chất lỏng tích tụ trong dạ dày
  • Bệnh não gan
  • Chảy máu trong, xuất huyết nội hoặc giãn tĩnh mạch thực quản
  • Hủy hoại cơ, teo cơ
  • Bệnh não gan 
  • Viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát
  • Hội chứng gan thận
  • Hội chứng gan phổi
  • Ung thư biểu mô tế bào gan

7. Phòng ngừa bệnh xơ gan do rượu 

Phòng ngừa bệnh xơ gan do rượu bia là điều rất quan trọng đối với tất cả mọi người nói chung và người lạm dụng rượu nói riêng. 

Trong số những biện pháp này, kiêng uống rượu là phương pháp đơn giản và có lợi ngay cả ở người bệnh xơ gan để ngăn ngừa sự tiến triển cả bệnh và rất quan trọng trong việc ghép gan sau này.

Kiêng rượu bia là phương pháp phòng ngừa bệnh tốt nhất
Kiêng rượu bia là phương pháp phòng ngừa bệnh tốt nhất

Các biện pháp ngăn ngừa bệnh xơ gan do rượu bao gồm:

  • Kiêng rượu
  • Chế độ ăn uống khoa học
  • Cung cấp vi chất dinh dưỡng và vitamin
  • Ngừng hút thuốc
  • Tránh các tác nhân gây độc cho gan
  • Tiêm phòng viêm gan A, B, phế cầu và cúm

Ngoài ra, người bệnh có thể sử dụng các thực phẩm được bào chế từ thảo dược có tác dụng hỗ trợ bảo vệ gan và tăng cường sức khỏe của gan một cách toàn diện, chẳng hạn như sản phẩm Phục Can Vương,...

Bài nên xem

Chắc hẳn qua bài viết trên, người bệnh đã hiểu rõ về tính trạng xơ gan do rượu, từ đó có thể phát hiện, điều trị hoặc phòng ngừa bệnh để đảm bảo chức năng của gan và giúp cơ thể luôn khỏe mạnh. Hy vọng những thông tin tên bổ ích đối với người bệnh.

Nếu người bệnh có băn khoăn về bệnh xơ gan do rượu hoặc sản phẩm Phục Can Vương, hãy liên hệ theo hotline dưới đây để được tư vấn.

0961 936 313

Xếp hạng: 5 (2 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Nguyễn Hà chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh lý và các thông tin liên quan đén bệnh. Là một con người đam mê với nghề, tận tâm, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin cũng như việc đưa các thông tin chính xác đến mọi người, Dược sĩ Nguyễn Hà đảm bảo cập nhật chính xác, nhanh chóng, kịp thời những kiến thức chuyên môn đồng thời giúp giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Nguyễn Hà

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn