Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị và cách phòng xơ gan còn bù

Hiện nay, xơ gan là một bệnh lý gặp rất nhiều ở nước ta. Xơ gan trải qua các giai đoạn: Xơ gan còn bù và xơ gan mất bù. Vậy xơ gan còn bù là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến đến tình trạng đó. Triệu chứng của nó như thế nào và hướng điều trị cũng như phòng bệnh ra sao? Hãy cùng Phục Can Vương tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây nhé.

Mục lục [ Ẩn ]
Xơ gan còn bù là gì?
Xơ gan còn bù là gì?

Xơ gan được chia làm hai loại dựa vào mức độ chức năng gan là: xơ gan còn bù và xơ gan mất bù. 

Trong đó, xơ gan còn bù là tình trạng gan đã bị sẹo xơ hóa nhưng nó vẫn có thể thực hiện được hầu hết các chức năng cơ bản ở mức độ cơ thể chấp nhận được.

Khi phát hiện sớm bệnh vào giai đoạn xơ gan còn bù kèm với điều trị kịp thời và đúng cách chức năng gan có khả năng phục hồi khá cao. Nếu không phát hiện kịp thời, tổn thương gan tiếp tục tiến triển bệnh nhân sẽ bị suy yếu hơn về chức năng gan và chuyển sang giai đoạn xơ gan mất bù.

Xem thêm: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị bệnh xơ gan cổ trướng

Có trường hợp bệnh nhân mắc xơ gan còn bù có thể sống trong nhiều năm mà hoàn toàn không biết được gan bị tổn thương và thông thường có rất ít hoặc không xuất hiện triệu chứng gì.

Nổi mề đay xuất hiện ở người bệnh xơ gan còn bù
Nổi mề đay xuất hiện ở người bệnh xơ gan còn bù

Trên thực tế, bệnh nhân xơ gan còn bù thường gặp các triệu chứng sau, tuy nhiên không phải tất cả các trường hợp gặp tình trạng xơ gan còn bù đều có các triệu chứng này. Các triệu chứng hay gặp phải như:

  • Mệt mỏi, chán ăn và ăn mất ngon
  • Ngứa ngáy
  • Những mảng bầm trên da
  • Sụt cân
  • Đau dạ dày
  • Phù chân hay giữ nước vùng bụng
  • Rối loạn tri giác
  • Teo nhão cơ

Ngoài ra, nguy cơ mắc ung thư gan của xơ gan còn bù tương đương với xơ gan mất bù. Chính vì vậy mà cần phải theo dõi khám định kỳ thường xuyên để có thể phát hiện sớm, như vậy tiên lượng bệnh sẽ tốt hơn, kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân. 

Do đó, các xét nghiệm siêu âm và chỉ dấu ung thư thường xuyên được khuyến cáo để theo dõi khả năng ác tính xảy ra tại gan, bởi lẽ nếu được phát hiện sớm, tiên lượng có thể cứu sống.

3. Nguyên nhân gây ra xơ gan còn bù  

Nguyên nhân gây xơ gan còn bù cũng tương tự như các nguyên nhân gây xơ gan nói chung, nó gồm các bệnh lý, tình trạng có thể làm tổn thương nhu mô gan và suy giảm chức năng gan:

  • Sử dụng và lạm dụng rượu quá mức, lượng cao và trong một thời gian dài
  • Viêm gan siêu vi mãn tính viêm gan B, C và D
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, hàm lượng chất béo tích tụ trong gan có rất nhiều
  • Có sự tích tụ sắt và tích tụ đồng ở trong cơ thể 
  • Bệnh xơ nang đa tạng
  • Thiếu hụt alpha-1 antitrypsin
  • Rối loạn chuyển hóa đường bệnh lưu trữ galactosemia hoặc glycogen
  • Rối loạn tiêu hóa di truyền 
  • Bệnh gan do hệ thống miễn dịch cơ thể (Bệnh viêm gan tự miễn)
  • Tình trạng phá hủy các ống dẫn mật và đường dẫn mật
  • Trong bệnh viêm đường mật xơ cứng tiên phát và có sẹo trên các ống mật 
  • Nhiễm trùng như: giang mai hay brucellosis
  • Dùng nhiều loại thuốc, như isoniazid và methotrexate
Rượu bia - Nguyên nhân chủ yếu gây xơ gan còn bù ở Việt Nam hiện nay
Rượu bia - Nguyên nhân chủ yếu gây xơ gan còn bù ở Việt Nam hiện nay

Bên cạnh đó, một người sẽ tăng nguy cơ bị bệnh xơ gan mất bù nếu có một hay nhiều trong các yếu tố rủi ro như sau:

  • Sử dụng quá nhiều rượu: uống rượu quá mức cũng là một trong những yếu tố nguy cơ mắc bệnh xơ gan còn bù.
  • Béo phì, thừa cân nặng cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh lý mà có thể dẫn đến xơ gan, ví dụ như bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu.
  • Không phải cứ mắc viêm gan mạn tính thì gan sẽ bị xơ nhưng đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh về gan.

Để chẩn đoán được bệnh xơ gan còn bù, bước đầu bác sĩ sẽ tiến hành hỏi về diễn biến bệnh cũng như các loại thuốc đã sử dụng gồm cả thuốc kê đơn và không kê đơn, chất bổ sung hay sản phẩm thảo dược mà người bệnh đang sử dụng. 

Việc tìm hiểu kỹ các vấn đề này giúp bác sĩ có thể phát hiện sớm và để tâm đến một vài những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xơ gan còn bù như tiền sử uống rượu lâu dài, lạm dụng thuốc tiêm hay đã bị viêm gan B hoặc C.

Tiếp theo đó, bác sĩ sẽ tiến hành khám tìm kiếm các triệu chứng của bệnh xơ gan còn bù và có thể yêu cầu người bệnh thực hiện một số xét nghiệm kiểm tra và để đưa ra chẩn đoán bệnh và mức độ tổn thương gan.

Để chẩn đoán chính xác xơ gan giai đoạn còn bù, không thể chỉ dựa vào các triệu chứng để chẩn đoán mà cần dựa vào các xét nghiệm cận lâm sàng để biết được bệnh đang tiến triển ra sao. 

Khi nhận thấy bản thân có các dấu hiệu của bệnh xơ gan thì mọi người cần đi thăm khám tại các cơ sở y tế để được tiến hành các xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh.

Khám bệnh nhân và đưa ra chẩn đoán bệnh xơ gan còn bù
Khám bệnh nhân và đưa ra chẩn đoán bệnh xơ gan còn bù

Một số những xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh xơ gan còn bù là:

4.1.  Xét nghiệm hoá sinh về gan

Muốn biết người bệnh có mắc các bệnh về gan hay bệnh xơ gan không cần chỉ định tiến hành các xét nghiệm hoá sinh. Xét nghiệm hoá sinh giúp đánh giá mức độ tổn thương ở gan và đánh giá chức năng gan.

Lưu ý: Xơ gan cấp độ còn bù phải xét nghiệm mới chẩn đoán chính xác.

4.2.  Xét nghiệm máu và nước tiểu

Bên cạnh các xét nghiệm hóa sinh thì xét nghiệm nước tiểu cũng cần thiết. Xét nghiệm máu và nước tiểu sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán được tình trạng của gan qua đó giúp đánh giá tình hình sức khỏe của bệnh nhân.

4.3.  Siêu âm

Siêu âm gan có thể giúp bác sĩ có thể phát hiện xơ gan giai đoạn còn bù qua hình ảnh gan. Phát hiện bệnh rất rõ ràng khi thấy sự thay đổi kích thước gan cũng như vang âm của nhu mô gan thô, đặc biệt là không thuần nhất. 

Đây là một trong những phương pháp chẩn đoán xơ gan còn bù được áp dụng hàng đầu tại các cơ sở y tế nó rất chính xác. Do vậy bạn không nên bỏ qua bước này để khám và chẩn đoán bệnh chính xác.

4.4.  Soi ổ bụng và sinh thiết gan

Soi ổ bụng và sinh thiết gan sẽ cho ta biết xơ gan đang tiến triển đến giai đoạn nào qua hình ảnh gan xơ. Phương pháp này giúp nhận biết bệnh chính xác, từ đó có thể nhận định đúng tình hình, giai đoạn của bệnh để tiếp nhận điều trị.

Soi ổ bụng giúp phát hiện xơ gan đang phát triển
Soi ổ bụng giúp phát hiện xơ gan đang phát triển

Hiện nay, điều trị xơ gan còn bù khi có chẩn đoán ban đầu về bệnh xơ gan, bệnh nhân sẽ nội soi thực quản để đánh giá được tình trạng giãn tĩnh mạch. Bệnh giãn tĩnh mạch thực quản có thể xuất hiện ở hơn 50% bệnh nhân xơ gan còn bù. 

Sau khi nội soi thực quản thấy tĩnh mạch bị giãn lớn hoặc nhỏ nhưng có nguy cơ rất cao thì phải điều trị trước mắt giãn tĩnh mạch bằng cách thắt tĩnh mạch qua nội soi ngay. 

Một phần quan trọng trong công tác điều trị xơ gan còn bù đó chính là phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào gan. Bởi vì khi phát hiện càng sớm, điều này sẽ giúp cải thiện tuổi thọ một cách đáng kể. Tỷ lệ mắc ung thư gan hàng năm phụ thuộc vào nguyên nhân của bệnh gan và mức độ của bệnh có nghiêm trọng không? 

Với siêu âm bụng và xét nghiệm a-fetoprotein (AFP) trong máu để theo dõi, bác sĩ sẽ cần chỉ định thực hiện mỗi 6 tháng một lần. Trong trường hợp hình ảnh thu nhận trên siêu âm không đủ giá trị chẩn đoán, chụp cộng hưởng từ sẽ giúp bệnh nhân có hướng điều trị chính xác hơn. 

Điều trị xơ gan còn bù
Điều trị xơ gan còn bù

Ngoài việc sử dụng các loại thuốc điều trị làm nâng cao chức năng của gan, người bị xơ gan còn bù cần lưu ý thêm những điều sau đây để có thể được kết quả điều trị tốt nhất:

  • Tuyệt đối phải tuân theo chỉ định của bác sĩ, nên khám bệnh định kỳ hoặc đi khám theo yêu cầu của bác sĩ.
  • Tuyệt đối kiêng, không uống rượu bia.
  • Chế độ ăn uống lành mạnh, hợp lý, khoa học, đồng thời chăm chỉ luyện tập vận động, hạn chế những đồ ăn dầu mỡ và hạn chế ăn nhiều chất đạm.
  • Cần báo ngay cho bác sĩ điều trị khi có các triệu chứng, biểu hiện bất thường hoặc khi cảm thấy tình trạng bệnh ngày càng tệ hơn.

6. Một số câu hỏi thường gặp về bệnh xơ gan còn bù 

Dưới đây là những câu hỏi rất hay gặp của những bệnh nhân xơ gan:

6.1. Bệnh xơ gan còn bù có nguy hiểm không? 

Xơ gan còn bù là giai đoạn đầu của bệnh xơ gan cho nên mức độ nguy hiểm còn thấp vì vậy có thể khống chế được nếu phát hiện kịp thời. 

Nếu được tiếp nhận điều trị kịp thời, có chế độ chăm sóc hợp lý phù hợp với người bệnh thì khả năng phục hồi khá cao.

6.2. Xơ gan còn bù có chữa được không?

Bệnh xơ gan giai đoạn đầu hay xơ gan còn bù thì hoàn toàn có khả năng điều trị thành công, hồi phục sức khỏe, bởi đây là giai đoạn đầu nên bệnh không chuyển biến nặng hơn. Giai đoạn này tế bào gan ít bị tổn thương và chưa ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều.

Bệnh nhân chưa bị ảnh hưởng nhiều đến tình trạng sức khỏe nên vẫn có thể hồi phục nếu được điều trị kịp thời. 

Nhưng nếu để xơ gan phát triển sang giai đoạn mất bù thì gan không thể phục hồi được mà điều trị lúc này chỉ có thể giảm đau cho bệnh nhân đồng thời kéo dài tuổi thọ. Như vậy phát hiện sớm xơ gan và điều trị kịp thời rất quan trọng. 

Xơ gan còn bù có thật sự nguy hiểm và có chưa được không
Xơ gan còn bù có thật sự nguy hiểm và có chưa được không

6.3. Bệnh xơ gan còn bù sẽ sống được bao lâu? 

Quả phân tích có thể thấy xơ gan giai đoạn còn bù gan chưa bị xơ hóa nhiều, khả năng điều trị thành công rất lớn. 

Tuy nhiên nếu như không điều trị kịp thời, bệnh sẽ nhanh chóng chuyển sang giai đoạn mất bù, tình trạng bệnh nặng hơn, có thể chuyển biến sang ung thư. Nếu được phát hiện sớm bệnh nhân có thể sống rất lâu, khả năng bảo toàn mạng sống khoa học. 

Vì vậy cần tiếp cận các phương pháp điều trị kịp thời, xây dựng một lối sống khoa học và kiểm soát có hiệu quả bệnh cũng như các biến chứng của xơ gan. Nếu bệnh tiến triển nặng, bước sang giai đoạn cuối thì khả năng được cứu sống thấp, thời gian sống cũng ngắn lạ.

7. Chế độ chăm sóc bệnh nhân xơ gan còn bù 

Đối với bệnh nhân xơ gan chế độ ăn uống vô cùng quan trọng, trong thực đơn dinh dưỡng hằng ngày của bệnh nhân cần cung cấp các loại thức ăn sao cho đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng đặc biệt nên ưu tiên bổ sung những thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau xanh và hoa quả cung cấp nhiều vitamin, chất xơ. 

Trong quá trình chế biến món ăn thì nên nấu những món dễ tiêu hóa có thể nghiền nhỏ thức ăn trong một số trường hợp thì lại ưu tiên món ăn thanh đạm. Bên cạnh đó cần tăng cường bổ sung các loại thực phẩm có tác dụng làm mát, thanh lọc cho gan mà vẫn đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng.

Chế độ chăm sóc bệnh nhân xơ gan còn bù phù hợp, đúng cách
Chế độ chăm sóc bệnh nhân xơ gan còn bù phù hợp, đúng cách

Hệ miễn dịch của người bệnh sẽ được cải thiện, tăng khả năng đề kháng, cơ thể có đủ sức khỏe để chống lại bệnh tật cũng như đủ điều kiện tiếp nhận các phương pháp điều trị khác nhau.

Bệnh nhân nên thực hiện chế độ nghỉ ngơi một cách khoa học, không nên lao động quá sức, lao động nặng. Người bệnh nên cần để cơ thể nghỉ ngơi cần ăn uống đúng giờ, ngủ sớm và đủ giấc, không thức khuya. Thường xuyên rèn luyện cơ thể tập bằng những bài tập thể dục nhẹ nhàng 

Vệ sinh nơi ở sạch sẽ, nơi ở của người bệnh phải thoáng mát, sạch sẽ. Nếu được chăm sóc tốt bệnh nhân sẽ luôn khỏe mạnh, tinh thần vui vẻ thoải mái và có đủ niềm tin chống chọi vượt qua bệnh tật.

Bệnh nhân nên thường xuyên đi kiểm tra chỉ số gan để xem thử tình hình tiến triển của bệnh, giúp người bệnh nắm được khả năng phục hồi bệnh, từ đó giúp bệnh nhân phục hồi tốt bằng cách lựa chọn những phương pháp điều trị tốt hơn.

Nếu bạn không quan tâm đến sức khỏe thì xơ gan còn bù chỉ cần một vài tháng sẽ chuyển sang xơ gan giai đoạn cuối, thậm chí là ung thư vì xơ gan còn bù được xem là giai đoạn đầu của bệnh xơ gan, khả năng điều trị rất cao. 

Khi nhận thấy rằng bản thân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng của bệnh xơ gan cần nhanh chóng đi kiểm tra sức khỏe lá gan tổng quát ở các bệnh viện uy tín để chẩn đoán sớm bệnh, xơ gan giai đoạn đầu có thể điều trị khỏi nếu phát hiện nhanh chóng điều trị kịp thời, kết hợp chế độ chăm sóc khoa học.

8. Một số biện pháp phòng ngừa bệnh xơ gan còn bù 

Các biện pháp phòng tránh, ngăn ngừa bệnh xơ gan còn bù
Các biện pháp phòng tránh, ngăn ngừa bệnh xơ gan còn bù

Để phòng bệnh xơ gan cần bù bằng cách thực hiện các bước sau để chăm sóc gan:

  • Thường xuyên gặp các bác sĩ chuyên khoa để thăm khám định kỳ giúp kiểm tra và theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân đồng thời kiểm tra xem có tổn thương gan và chức năng gan.
  • Hạn chế sử dụng rượu vì rượu làm tổn thương thêm trên các tế bào gan khiến quá trình xơ hoá gan tiến triển nhanh hơn dẫn đến xơ gan còn bù nhanh chóng chuyển thành xơ gan mất bù.
  • Không tiếp xúc với hóa chất có hại cho gan, không sử dụng các loại thuốc làm ảnh hưởng đến chức năng gan cũng như làm tổn thương gan và đặc biệt là nên hút thuốc lá.
  • Xây dựng một chế độ ăn uống thật lành mạnh, hợp lý đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng. Nên đưa các loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật vào khẩu phần ăn như thêm hoa quả sạch, rau sạch và các loại ngũ cốc nguyên hạt, protein của thịt nạc.  
  • Cực kỳ hạn chế những loại thực phẩm chế biến bằng cách chiên rán qua dầu mỡ. 
  • Duy trì thói quen uống cà phê bởi vì chất cafein có thể bảo vệ gan chống lại tiến trình xơ hóa và ung thư gan vì vậy nên duy trì thói quen uống cà phê
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh ổn định: Một lượng mỡ thừa trong cơ thể cũng làm cho tế bào gan bị tổn thương. Vì vậy cần đến gặp chuyên khoa dinh dưỡng để được các chuyên khoa dinh dưỡng về kế hoạch giảm cân bị béo phì hoặc thừa cân.
  • Giảm nguy cơ mắc bệnh viêm gan: Không sử dụng chung kim tiêm và quan hệ tình dục an toàn để hạn chế nguy cơ mắc bệnh viêm gan B và C. Vì vậy cần tiêm phòng vắc-xin viêm gan A và B nhưng hiện vẫn chưa có vắc-xin cho bệnh viêm gan C.

Trên đây là bài viết chia sẻ về xơ gan còn bù một cách chi tiết của Phục Can Vương. Mong rằng từ những thông tin này bạn sẽ hiểu rõ hơn về căn bệnh này từ nguyên nhân điều trị cũng như cách phòng ngừa và biết cách chăm sóc tốt cho sức khỏe của bản thân. Nếu bạn có thắc mắc về vấn đề sức khỏe xin vui lòng liên hệ theo hotline 0961 936 313 ngay để được tư vấn.

Xếp hạng: 5 (3 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Nguyễn Hà chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh lý và các thông tin liên quan đén bệnh. Là một con người đam mê với nghề, tận tâm, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin cũng như việc đưa các thông tin chính xác đến mọi người, Dược sĩ Nguyễn Hà đảm bảo cập nhật chính xác, nhanh chóng, kịp thời những kiến thức chuyên môn đồng thời giúp giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Nguyễn Hà

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn