Những loại thuốc hại gan có thể bạn đang dùng hàng ngày

Trong xã hội hiện đại, nhiều căn bệnh có thể dễ dàng bị đẩy lùi nhờ sử dụng các loại thuốc tân dược. Tuy nhiên tâm lý phụ thuộc vào thuốc của nhiều người có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, gây ra nhiều bệnh về gan. Bài viết sẽ cung cấp cho bạn các loại thuốc hại gan mà bạn cần thận trọng khi dùng.

Mục lục [ Ẩn ]
Việc sử dụng các loại thuốc hại gan thường xuyên, hàng ngày mà bạn không biết đang hủy hoại lá gan từng ngày.
Việc sử dụng các loại thuốc hại gan thường xuyên, hàng ngày mà bạn không biết đang hủy hoại lá gan từng ngày.

1. Khái niệm tổn thương gan do thuốc là gì?

Gan là một cơ quan lớn đảm nhiệm hơn 400 chức năng lớn nhỏ nhằm bảo vệ và duy trì các hoạt động sinh lý của cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là cơ quan dễ bị tổn thương do nhiều yếu tố bên ngoài tác động như thực phẩm bẩn, hóa chất, rượu bia…

Trong đó tổn thương gan do thuốc là tình trạng tế bào gan bị tổn thương do sử dụng thuốc tân dược, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng…

Nguyên nhân khiến nhiều thuốc hại gan là do khi chúng được đưa vào cơ thể sẽ chuyển hóa tại gan trước khi đến gây tác dụng của tại các cơ quan đích. Trong quá trình chuyển hóa một số thuốc tại gan có thể sinh ra các chất gây hại cho gan, đồng thời tăng gánh nặng thải độc của tế bào gan. 

Vì thế các thuốc hại gan sẽ được bác sĩ cân nhắc giữa lợi ích và tác hại trước khi sử dụng cho bệnh nhân.

Các trường hợp tổn thương gan do thuốc rất hiếm gặp vì hầu hết các loại thuốc trước khi đưa ra thị trường đều đã được kiểm nghiệm và chứng minh tính an toàn.

Tuy nhiên những tổn thương do thuốc hại gan gây ra thường rất nặng nề như nhiễm độc gan, suy gan… khó điều trị và gây ra nhiều biến chứng cho sức khỏe, thậm chí là tử vong.

Tổn thương gan do sử dụng thuốc hại gan chủ yếu được phát hiện khi người bệnh có các triệu chứng bệnh gan và đến bệnh viện thực hiện các xét nghiệm chức năng gan.

Dựa vào chỉ số xét nghiệm men gan ALT và ALP mà tình trạng này có thể chia làm 3 dạng khác nhau bao gồm: tổn thương tế bào gan, tổn thương mật và tổn thương hỗn hợp.

Hầu hết các loại thuốc khi vào cơ thể đều phải chuyển hóa tại gan
Hầu hết các loại thuốc khi vào cơ thể đều phải chuyển hóa tại gan

2. Các triệu chứng tổn thương gan do dùng thuốc hại gan

Đa phần các triệu chứng cảnh báo gan bị tổn thương do thuốc đều xuất hiện muộn khi mức độ tổn thương đã tới mức nghiêm trọng.

Bởi vì các triệu chứng bệnh gan ở giai đoạn đầu thường rất mờ nhạt khiến người bệnh khó phát hiện ra hoặc dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác như rối loạn tiêu hóa, mề đay, dị ứng…

Những người bị tổn thương do dùng thuốc hại gan thường có triệu chứng sau:

  • Chán ăn, đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa
  • Khó chịu ở vùng bụng phía trên bên phải (hạ sườn phải)
  • Nổi mẩn, ngứa ngáy không rõ nguyên nhân
  • Nước tiểu sẫm màu hơn
  • Vàng da, vàng mắt
  • Sụt cân trong thời gian ngắn
  • Có thể có triệu chứng khác như đau bụng, buồn nôn, sốt, đau đầu

Dấu hiệu giúp khẳng định gan bạn đang có nguy cơ cao bị tổn thương chính là sự tăng lên bất thường của các chỉ số men gan, khi tiến hành xét nghiệm sinh hóa máu tại các cơ sở y tế.

Triệu chứng tổn thương gan do thuốc thường gặp
Triệu chứng tổn thương gan do thuốc thường gặp

3. Cơ chế gây tổn thương gan do dùng thuốc

Thuốc hại gan làm tổn thương tế bào gan theo hai cơ chế chính gồm:

  • Do phản ứng dị ứng: Cơ thể có thể xuất hiện một số phản ứng quá mức với một số loại thuốc. Loại thuốc này có thể gây dị ứng với người này nhưng chưa chắc đã gây dị ứng với người khác. Các tổn thương gan do cơ chế này thường là tổn thương cấp tính gây nguy hiểm đến sức khỏe của người bệnh.
  • Tổn thương gan do dùng thuốc quá liều: Khi sử dụng liều cao trong thời gian dài các thuốc hại gan hoặc do tương tác giữa các loại thuốc thuốc làm ảnh hưởng đến chức năng chuyển hóa, giải độc của gan, gây tổn thương tế bào gan.

Hầu hết các loại thuốc sau khi uống, tiêm, ngậm hoặc bôi ngoài da, đặt hậu môn đều có thể gây hại cho gan ở từng mức độ khác nhau. Sử dụng bừa bãi các loại thuốc hại gan có thể gây ra nhiều bệnh như viêm gan, suy gan cấp tính, viêm gan mạn, gan nhiễm mỡ, các bệnh liên quan đến đường mật… Đặc biệt với những người đã có bệnh gan thì khả năng ngộ độc do dùng thuốc hại gan là rất lớn.

4. Danh sách các loại thuốc hại gan làm tổn thương gan

Dưới đây là danh sách các loại thuốc hại gan mà bác sĩ cần cân nhắc trước khi sử dụng cho người bệnh. Đồng thời bạn cũng cần tham khảo để không sử dụng bừa bãi:

  • Thuốc giảm đau hạ sốt Paracetamol (acetaminophen): Đây là loại thuốc không kê đơn được nhiều người sử dụng nhờ tác dụng giảm đau, hạ sốt hiệu quả. Tuy nhiên khi vào cơ thế nó sẽ chuyển hóa thành chất độc gây hại cho gan, dùng quá liều có thể gây ngộ độc gan cấp.
  • Thuốc giảm đau chống viêm Diclofenac: Theo số liệu thống kê thì có khoảng 15% số người sử dụng loại thuốc này bị tăng men gan, đặc biệt hay gặp ở phụ nữ trong giai đoạn sau mãn kinh. Vì thế các bác sĩ thường khuyến cáo, những bệnh nhân điều trị lâu dài bằng thuốc này nên kiểm tra chức năng gan định kỳ trong khoảng 4-8 tuần kể từ khi bắt đầu điều trị.
  • Kháng sinh Amoxicillin: Amoxicillin là nguyên nhân gây tăng men gan ở mức độ vừa phải và có thể gây rối loạn chức năng gan, dẫn đến viêm gan và hủy hoại tế bào gan cấp tính nếu tự ý sử dụng sai cách.
Nhiều nhóm kháng sinh nếu không sử dụng đúng cách sẽ gây hại cho gan
Nhiều nhóm kháng sinh nếu không sử dụng đúng cách sẽ gây hại cho gan
  • Các thuốc kháng sinh trong nhóm Quinolon: Có khoảng 1,9% số người dùng thuốc ciprofloxacin bị tăng men gan và 0,3% người tăng nồng độ bilirubin.
  • Thuốc kháng sinh Erythromycin: Những tác dụng phụ như gây tăng men gan, viêm gan ứ mật, vàng da, thường gặp trong vòng 2-3 tuần sau khi điều trị bằng thuốc này. Do vậy, bệnh nhân suy gan cần thận trọng khi dùng erythromycin.
  • Thuốc chữa rối loạn nhịp tim Amiodarone: Theo thống kê khoảng 15-50% bệnh nhân sử dụng loại thuốc này bị rối loạn chức năng gan. Thậm chí nếu sử dụng trong thời gian dài quá 1 năm có thể gây nhiễm độc gan.
  • Thuốc chống loạn thần Chlorpromazine: Thường gây tác dụng phụ vàng da do tắc nghẽn dịch mật. Các dấu hiệu tác dụng phụ này hầu hết xảy ra sau 2-4 tuần điều trị mà không phụ thuộc vào liều và thường hết khi ngừng sử dụng thuốc. Vì thế chlorpromazine được khuyến cáo thận trọng khi dùng cho người có bệnh gan.
  • Thuốc kháng nấm Fluconazol: Loại thuốc này có thể gây tăng men gan nhẹ, tác dụng phụ này có liên quan đến liều dùng và thời gian sử dụng thuốc. Mặc dù Fluconazole có thể gây tổn thương gan trong quá trình điều trị nhưng chức năng gan sẽ hồi phục khi ngừng sử dụng thuốc.
  • Thuốc trị lao Isoniazid, Rifampicin: Các thuốc này làm tăng men gan thoáng qua ở 10-20% bệnh nhân sử dụng, dẫn đến viêm gan nặng, thậm chí một số ít trường hợp có thể tử vong. Đặc biệt với người uống nhiều rượu bia thì nguy cơ tổn thương gan do dùng thuốc càng cao. 
  • Thuốc trị tăng huyết áp Methyldopa: Do gây nhiều tác dụng phụ, trong đó có gây hại cho gan nên loại thuốc này ngày càng ít được sử dụng mà được thay thế bằng các loại thuốc huyết áp an toàn hơn,
  • Thuốc tránh thai: Các thuốc tránh thai đường uống có thể gây ứ mật trong gan làm xuất hiện tình trạng ngứa và vàng da ở một số người sử dụng. 
  • Thuốc trị mỡ máu cao nhóm Statin: Các thuốc nhóm Statin làm tăng men gan ở hầu hết người dùng Vì vậy, bác sĩ cần thận trọng khi sử dụng thuốc này cho bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh gan hoặc những người uống nhiều rượu.
  • Chất kích thích hướng tâm thần như Amphetamine: Nó được sử dụng như một chất kích thích, tuy nhiên nó có thể tăng nguy cơ gây ra bệnh viêm gan và xơ gan. 
  • Các loại thuốc Nam, thuốc Bắc khồng rõ nguồn gốc: Nhiều người cho rằng các loại thuốc bắc, thuốc nam rất lành tính, không gây hại. Tuy nhiên trên thực tế, thuốc đông y Trung Quốc có thể gây tổn thương gan nặng, thậm chí suy gan cấp, dẫn đến tử vong nếu sử dụng lâu dài và quá liều.
Sử dụng thuốc Đông y không rõ nguồn gốc có thể khiến lá gan bị tổn thương nặng nề
Sử dụng thuốc Đông y không rõ nguồn gốc có thể khiến lá gan bị tổn thương nặng nề

Các loại thuốc hại gan kể trên được sử dụng để điều trị nhiều bệnh khác nhau, với từng trường hợp bác sĩ sẽ phải cân nhắc giữa tác dụng điều trị và tác dụng phụ của chúng để đưa ra loại thuốc với liều dùng, thời gian dùng an toàn và hiệu quả nhất. 

Đây là lý do bạn không nên tự ý sử dụng thuốc mà không thông qua bác sĩ điều trị.

5. Điều trị tổn thương gan do thuốc hại gan

Để điều trị tình trạng gan bị tổn thương do dùng thuốc hại gan, việc đầu tiên cần làm là phải dừng ngay các thuốc gây độc cho gan, đồng thời phải kết hợp điều trị hỗ trợ giúp phục hồi chức năng gan.

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe, cũng như bệnh lý bệnh nhân đang điều trị mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị tổn thương gan do thuốc phù hợp.

Đối với những trường hợp gan bị tổn thương nặng dẫn đến suy gan cấp tính, có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, thì người bệnh cần được điều trị tích cực và có thể phải ghép gan mới cứu sống được người bệnh.

6. Phòng tránh nguy cơ tổn thương gan do thuốc

Dù tổn thương gan do dùng các loại thuốc hại gan khá hiếm gặp nhưng lại gây ra hậu quả nghiêm trọng, khó điều trị. Vì thế phòng tránh nguy cơ tổn thương gan do thuốc ngay từ bây giờ là điều bạn nên làm.

  • Không nên tự ý uống thuốc hoặc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc trước khi dùng cho bản thân hoặc người thân trong gia đình.
  • Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người mắc bệnh gan, thận cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.
  • Khi phải điều trị bệnh bằng thuốc hại gan cần có sự theo dõi của bác sĩ và thường xuyên kiểm tra chức năng gan.
  • Thay đổi lối sống lành mạnh như hạn chế rượu bia, không ăn món ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, ăn nhiều rau xanh…
  • Sử dụng các sản phẩm tăng cường chức năng gan uy tín trên thị trường, được nhiều người tin dùng.
Bảo vệ lá gan ngay từ bây giờ là cách tốt nhất để bạn có một cơ thể khỏe mạnh
Bảo vệ lá gan ngay từ bây giờ là cách tốt nhất để bạn có một cơ thể khỏe mạnh

Trên đây là toàn bộ thông tin về các loại thuốc hại gan mà bạn cần lưu ý. Mong rằng bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết giúp bảo vệ lá gan khỏe mạnh. Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng sức khỏe gan mật của bản thân hãy liên hệ ngay đến số hotline 0961 936 313 để được các chuyên gia tư vấn cụ thể nhất nhé.

Xếp hạng: 5 (3 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, Dược sĩ Bình Phương chịu trách nhiệm cập nhật tin tức, phân tích thông tin về các bệnh và thông tin liên quan đến bệnh Gout. Là một người tận tâm, đam mê với nghề, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin đáng tin cậy. Dược sĩ Bình Phương đảm bảo luôn cập nhật chính xác, đầy đủ, kịp thời kiến thức chuyên môn, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Nguyễn Bình Phương

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn