Tìm hiểu về bệnh gan nhiễm mỡ do rượu

Rượu bia là thức uống rất ưa chuộng tại Việt Nam. Tuy nhiên chúng gây hại rất lớn cho sức khỏe của mỗi chúng ta đặc biệt là gan. Vậy uống nhiều rượu ảnh hưởng đến gan bị nhiễm mỡ như thế nào? Gan nhiễm mỡ do rượu có nguy hiểm không? Bệnh lý này có những biểu hiện gì? Hãy cùng Phục Can Vương tìm hiểu bài viết dưới đây nhé. 

Mục lục [ Ẩn ]
Gan nhiễm mỡ do rượu ngày càng phổ biến 
Gan nhiễm mỡ do rượu ngày càng phổ biến 

1. Gan nhiễm mỡ do rượu là gì? 

Gan nhiễm mỡ là khái niệm chung dùng để chỉ tình trạng lượng mỡ bị tích tụ quá nhiều trong gan của cơ thể. Ở người bình thường thì lượng mỡ tích tụ ở trong gan rất thấp chiếm khoảng 2 – 4% trọng lượng của cả lá gan. Nhưng trong bệnh gan nhiễm mỡ, lượng mỡ trong gan, bao xung quanh chiếm ít nhất từ 5 đến 10% trọng lượng của gan.

Gan nhiễm mỡ được phân thành 2 loại chính đó là: Gan nhiễm mỡ do rượu bia (Alcoholic Liver Disease - ALD) và gan nhiễm mỡ không rượu (Non-alcoholic fatty liver disease - NAFLD). 

Theo thống kê nghiên cứu của Bộ Y tế năm 2019, có tới 90% người có triệu chứng nghiện rượu bị bệnh gan nhiễm mỡ, 30-35% số bệnh nhân gan nhiễm mỡ do rượu đó sẽ tiến triển thành xơ gan. 

Đặc biệt, hơn có tới 50% người bị gan nhiễm mỡ do bia rượu gan sẽ bị xơ hóa nặng (xơ gan giai đoạn cuối) và 14% còn lại sẽ bị ung thư gan. Đa phần các trường hợp này nằm trong độ tuổi từ 40 đến 60 tuổi.

Rượu chính là nguyên nhân thường gặp nhất của bệnh gan nhiễm mỡ. Ngoài rượu ra thì còn một số nguyên nhân khác cũng gây nên gan nhiễm mỡ như béo phì, rối loạn lipid máu, đái tháo đường hay tác dụng phụ của một số thuốc…

Khi gan nhiễm mỡ, lượng máu tích tụ bên trong gan và xung quanh gan khá lớn
Khi gan nhiễm mỡ, lượng máu tích tụ bên trong gan và xung quanh gan khá lớn

Khi bạn uống một lượng lớn rượu, thậm chí chỉ trong vài ngày hoặc một tuần liên tục, có thể dẫn đến tích tụ chất béo trong gan. Điều này được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ do rượu. Đây còn là giai đoạn đầu tiên của các bệnh gan do rượu.

2. Triệu chứng gan nhiễm mỡ do rượu 

Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu thông thường không có biểu hiện bất cứ triệu chứng gì rõ ràng. Vì vậy người bệnh mắc bệnh này thường không nhận thấy được tác hại của việc lạm dụng rượu quá nhiều. Nếu như tiếp tục uống rượu sẽ làm tình trạng bệnh gan nhiễm mỡ, tổn thương gan ngày càng nặng nề thêm.

Đặc biệt, uống rượu quá nhiều sẽ làm tổn thương trực tiếp đến tế bào gan gan và dẫn đến suy giảm chức năng chuyển hóa mỡ, làm tăng việc huy động mỡ từ các mô dự trữ, làm giảm sự oxy hóa acid béo ở ngoài gan. Khi đó sẽ tạo nên các hạt mỡ gây suy giảm chức năng gan cực kỳ nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia bệnh lý về gan, gan nhiễm mỡ do rượu thường không gây ra bất kỳ triệu chứng nào cho đến khi gan bị tổn thương cực kỳ nghiêm trọng, các biểu hiện của bệnh gan nhiễm mỡ do rượu mới xuất hiện ra bên ngoài như:

Ăn uống không ngon – chán ăn

Ăn uống không cảm thấy ngon chính là một trong những triệu chứng thường thấy của bệnh gan nhiễm mỡ do rượu vì lúc này gan không thực hiện tốt chức năng chuyển hóa chất đơn thuần trong cơ thể. 

Nếu tình trạng này diễn ra trong thời gian quá lâu, bạn nên đi khám sớm để phát hiện bệnh và điều trị kịp thời. 

Mệt mỏi thường xuyên 

Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu ở thể trung bình có biểu hiện rất dễ nhận biết đó là kiệt sức, dễ mệt mỏi. Mệt mỏi cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác, do đó nó rất dễ bị nghi ngờ nhầm làm cho bệnh ngày càng nặng thêm.

Mệt mỏi là triệu chứng rất dễ nhận biết nhưng cũng rất hay gây nhầm lẫn và chủ quan 
Mệt mỏi là triệu chứng rất dễ nhận biết nhưng cũng rất hay gây nhầm lẫn và chủ quan 

Khi bị gan nhiễm mỡ, gan không thực hiện tốt chức năng chuyển hóa của nó khiến cho bệnh nhân cảm thấy ăn không ngon, các chất dinh dưỡng hấp thụ vào cơ thể bị giảm đi. 

Do đó, năng lượng cung cấp cho cơ thể duy trì những hoạt động hàng ngày không đủ. Điều này rất dễ dàng dẫn đến tình trạng mệt mỏi, thiếu năng lượng và kiệt sức.
Vì vậy, nếu bạn thấy cơ thể mình bị mệt mỏi kéo dài thường xuyên thì nên đi kiểm tra sức khỏe tổng quát để phân định nguyên nhân.

Sao mạch – hình sao trên da 

Sao mạch màu đỏ là u mạch hơi nổi trên mặt da từ đó nhánh mạch nhỏ lan tỏa ra xung quanh (giống hình con nhện), thường xuất hiện ở những vị trí như mặt, ngực, cổ, lưng, cánh tay. Đường kính có thể từ vài cm đến hơn một đầu kim. 

Những vết sao mạch này còn xuất hiện ở những người có hội chứng nghiện rượu và chưa tiến triển thành gan nhiễm mỡ. Thường gặp sao mạch ở những người viêm gan hoặc xơ gan cấp tính, nhưng cũng có thể nhìn thấy trên cơ thể những người gan nhiễm mỡ do rượu.

Thiếu hụt vitamin và khoáng chất 

Khi bị gan nhiễm mỡ do rượu thì sự tích tụ của chất béo và thiếu vitamin trong chế độ ăn, nên cơ thể rất dễ xuất hiện những triệu chứng thiếu hụt nhiều loại vitamin. 

Biểu hiện lâm sàng có thể thấy là bệnh nhân dễ bị viêm dây thần kinh ngoại vi, xuất hiện viêm lưỡi, viêm miệng, bầm da, tăng sừng…Một số ít người cũng có triệu chứng đi ngoài ra máu, chảy máu nướu, chảy máu cam…

Vàng da

Vàng mắt là biểu hiện tình trạng bệnh cực kỳ xấu khi có tổn thương tại gan
Vàng mắt là biểu hiện tình trạng bệnh cực kỳ xấu khi có tổn thương tại gan

Vàng da là một triệu chứng khá điển hình trong gan nhiễm mỡ do rượu. Vì sự chuyển hóa bilirubin trong cơ thể bị gặp trở ngại, khiến nồng độ bilirubin trong máu tăng quá cao, xâm nhập vào các mô, nhuộm vàng màng cứng, màng nhầy và da. 

Số ít người gan nhiễm mỡ do rượu sẽ vàng da thể nhẹ, sau khi chất béo trong gan được loại bỏ, triệu chứng vàng da sẽ ngay lập tức biến mất.

Đau bụng

Đau bụng ở vùng mạn sườn phải là kết quả của viêm gan hoặc căng gan. Tuy nhiên, triệu chứng này không quá phổ biến trong bệnh lý gan nhiễm mỡ do rượu. 

Ngoài ra còn xuất hiện một số triệu chứng khác như nôn, buồn nôn, suy giảm trí nhớ, lơ mơ, kém tập trung, phù, sút cân...

3. Nguyên nhân gan nhiễm mỡ do rượu 

Nếu cùng lúc bệnh nhân “dung nạp” quá nhiều rượu bia, các loại nước uống có chứa chất cồn sẽ làm gia tăng việc tiêu hủy lipid ở các mô ngoại biên và gia tăng lượng acid béo tự do từ mô mỡ tại gan, chính vì vậy tăng tích lũy triglyceride tại gan gây gan nhiễm mỡ.

Ngoài ra, khi uống quá nhiều bia rượu, gan không kịp sản xuất đủ lượng men để tiến hành giải độc sẽ khiến các chất cồn ứ đọng trong cơ thể đặc biệt trong gan, làm kích hoạt tế bào Kupffer hoạt động quá mức, sản sinh nhiều chất gây viêm có hại. Điều này làm hủy hoại tế bào gan và gây các bệnh lý nguy hiểm như gan nhiễm mỡ. 

Các nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ do rượu được trình bày chi tiết dưới đây: 

Số lượng và thời gian uống rượu quá mức

 Hai nhân tố này là nguyên nhân chủ yếu nhất ảnh hưởng tới gan nhiễm mỡ do cồn rượu. Trong đó thời gian sử dụng rượu quan trọng hơn là số lượng uống rượu. 

Vì chính thời gian uống rượu càng kéo dài càng gây tổn thương cho gan nhiều hơn so với thời gian uống rượu gián đoạn trong một thời gian ngắn. 

Rượu - nguyên nhân số 1 gây gan nhiễm mỡ 
Rượu - nguyên nhân số 1 gây gan nhiễm mỡ 

Vì khi bạn uống rượu thời gian ngắn, tế bào gan sau khi bị tổn thương có thể hồi phục được, còn uống rượu thời gian dài thì cực kỳ gây hại cho gan, khiến gan làm việc quá sức. 

Theo một vài nghiên cứu cho biết, mỗi ngày một người uống 80 – 100mg cồn rượu kéo dài từ 5 năm trở lên sẽ dẫn tới gan nhiễm mỡ, nhưng có một số người uống quá nhiều trong một ngày cũng ảnh hưởng tới gan những có thể hồi phục. 

Giới tính

Nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ do cồn rượu liên quan tới giới tính rất nhiều. Cùng uống liều lượng rượu và thời gian uống cồn rượu như nhau, nữ giới sẽ dễ bị mắc bệnh gan nhiễm mỡ hơn. Vì lượng rượu an toàn của nữ giới chỉ bằng 2/3 nam giới, thời gian và liều lượng uống của nữ giới ít hơn nam rất nhiều.

4. Khám và chẩn đoán gan nhiễm mỡ do rượu

Rượu là chính là tác nhân hàng đầu gây bệnh gan nhiễm mỡ. Theo báo cáo ở những người tình nguyện sử dụng bia rượu cùng chế độ ăn cân bằng và đầy đủ đã phát sinh bệnh gan nhiễm mỡ do rượu là do sự gia tăng của acid béo trong hoặc xung quanh gan. 

Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu gây ra những tác động xấu đến sức khỏe nên cần được khắc phục nhanh chóng, những biện pháp khám và chẩn đoán gan nhiễm mỡ do rượu cũng cần được đẩy mạnh theo quy trình khoa học, đảm bảo công tác dự phòng, điều trị diễn ra hiệu quả.

Việc khám bệnh và chẩn đoán sớm đặc biệt đối với những đối tượng có tiền sử mắc bệnh gan do rượu thì nguy cơ biến chứng như xơ hoặc ung thư gan rất dễ xảy ra.

Ngoài những triệu chứng kể trên thì chỉ số xét nghiệm cũng giúp chẩn đoán gan nhiễm mỡ do rượu như: 

  • Xét nghiệm sinh hóa máu: Kiểm tra chỉ số cholesterol, triglyceride, định lượng men gan cơ bản như AST, ALT xem tăng hay giảm. nếu như bạn nghi ngờ bệnh gan nhiễm mỡ tiến triển sang xơ gan bạn cần làm thêm các xét nghiệm khác như Bilirubin, Albumin, đông máu, protein máu. 
Xét nghiệm sinh hóa máu giúp đánh giá được tình trạng chức năng gan, chẩn đoán xác định gan nhiễm mỡ
Xét nghiệm sinh hóa máu giúp đánh giá được tình trạng chức năng gan, chẩn đoán xác định gan nhiễm mỡ
  • Xét nghiệm tìm virus viêm gan: Viêm gan B, viêm gan C, viêm gan A. 
  • Siêu âm ổ bụng: Đây là phương pháp rất nhanh chóng, đơn giản và không gây xâm lấn để chẩn đoán gan nhiễm mỡ. Ngoài ra, khi siêu âm đo độ đàn hồi gan có thể chẩn đoán được xơ gan. 

5. Điều trị gan nhiễm mỡ do rượu 

Việc điều trị gan nhiễm mỡ do rượu là việc hoàn toàn cần thiết cho bệnh nhân. Tuy nhiên cách điều trị như thế nào? Các bác sĩ chuyên khoa nội tại các bệnh viện lớn trên cả nước chỉ ra các biện pháp sau đây:

Cai rượu

Đây chính là biện pháp đầu tiên phải kể đến và nên kèm theo áp dụng một chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất. Những trường hợp sau khi áp dụng phương pháp cai rượu này đã giảm hoặc mất đi tình trạng ứ đọng mỡ bất thường trong gan sau từ 1 - 4 tuần. 

Kiêng rượu được coi là biện pháp cải thiện được tình trạng bệnh
Kiêng rượu được coi là biện pháp cải thiện được tình trạng bệnh

Trong thời gian điều trị gan nhiễm mỡ do rượu này đòi hỏi người bệnh cần nghiêm túc tuân thủ và chấp hành các biện pháp cai rượu.

Lưu ý bệnh nhân có thể gặp những triệu chứng sớm của hội chứng cai rượu gồm: cảm thấy bồn chồn, run giật tay, mất ngủ, lo lắng, đổ mồ hôi, ảo giác, đồng tử giãn, nhịp tim và huyết áp tăng. 

Bên cạnh đó thậm chí còn mê sảng rượu cấp hoặc gặp những cơn động kinh. Trong đó cơn mê sảng rượu cấp là biến chứng nguy hiểm nhất khi bạn nghiện rượu quá nặng trong thời gian dài và chúng thường xuất hiện khoảng 2 - 10 ngày sau khi dừng uống.

Các triệu chứng của hội chứng cai rượu sau 3 - 5 ngày sẽ giảm bớt. Người bệnh chìm vào giấc ngủ sâu và có những khoảng tỉnh giấc kéo dài là những dấu hiệu cuối cùng của hội chứng cai rượu trong biện pháp điều trị gan nhiễm mỡ do rượu. 

Bên cạnh đó bạn cần quan tâm đến việc bù nước và điện giải, sử dụng Vitamin nhóm B và C nhằm bổ sung tình trạng thiếu hụt do rượu.

Dùng thuốc đông y

Biện pháp điều trị gan nhiễm mỡ do rượu thứ 2 có thể kể đến là dùng các loại thuốc đông y theo chỉ định của các thầy thuốc có chuyên môn cao nhằm mục đích làm giảm lượng mỡ trong cơ thể đặc biệt là ở gan, ổn định chức năng gan, từ đó ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực do bệnh gan nhiễm mỡ gây ra cho sức khỏe.

Bạn có thể tham khảo những sản phẩm của Phục Can Vương để có thể đưa ra những lựa chọn tốt nhất cho gan, hồi phục sức khỏe nhanh chóng. 

Áp dụng chế độ ăn uống – luyện tập khoa học

Trong thời gian điều trị gan nhiễm mỡ do rượu, bệnh nhân cũng cần áp dụng chế độ ăn uống khoa học, hợp lý, phù hợp với tình trạng sức khỏe, đầy đủ chất dinh dưỡng. Đồng thời thường xuyên luyện tập thể dục thể thao và không thể bỏ qua việc khám sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần hoặc nhiều hơn nhằm kiểm soát bệnh và phòng tránh bệnh tái phát trở lại.

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh gây ra nhiều biến chứng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cơ thể bệnh nhân. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ do rượu vì vậy việc áp dụng các biện pháp điều trị gan nhiễm mỡ do rượu chính là sự lựa chọn hàng đầu để phòng tránh căn bệnh nguy hiểm này.

6. Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu có nguy hiểm không?

Khi uống quá nhiều rượu sẽ được hấp thu nhanh chóng vào máu qua niêm mạc dạ dày và ruột. Đặc biệt toàn bộ lượng máu ở đường tiêu hóa đều phải đi qua gan trước khi về tim. Vì thế, gan là nơi tập trung nồng độ cồn cao nhất. 

Khi nồng độ rượu quá cao tồn tại trong gan một thời gian dài thì những tác hại bắt đầu xảy ra như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan là 3 căn bệnh do rượu nói chung gây ra, có thể xảy ra cùng một lúc hoặc từng bệnh diễn tiến từ từ theo thời gian.

Gan nhiễm mỡ do rượu nếu không được phát hiện sớm có thể gây nguy hiểm 
Gan nhiễm mỡ do rượu nếu không được phát hiện sớm có thể gây nguy hiểm 

Trên thực tế, tình trạng bệnh gan nhiễm mỡ do rượu này có thể giảm rõ rệt khi bệnh nhân giảm uống rượu nhiều. Ngược lại, nếu bệnh nhân vẫn tiếp tục uống rượu nhiều, nó sẽ tiến triển dần đến bệnh viêm gan, xơ gan, ung thư gan. 

Viêm gan nhiễm mỡ do rượu có thể ở mức độ từ nhẹ cho đến nặng. Ở thể nhẹ thường không sẽ có triệu chứng, nếu có chỉ là sự phát hiện bất thường men gan trong máu. Khi diễn biến thể nặng hơn là có triệu chứng mệt mỏi, có dấu hiệu vàng da, đôi khi đau vùng gan. 

Đặc biệt khi có những đợt tấn công tổn thương gan cấp với biểu hiện: bệnh nhân nhanh chóng dẫn đến cơn hôn mê gan; vàng da sậm, bị rối loạn đông máu, xuất huyết đường tiêu hóa, tỷ lệ tử vong cao

Qua trên ta thấy bệnh gan nhiễm mỡ do rượu ban đầu có thể không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của bệnh nhân và còn có thể cải thiện theo chiều hướng tích cực. Nhưng nếu chủ quan trong một thời gian dài thì bệnh tình sẽ trở nặng và không thể điều trị khỏi, rút ngắn tuổi thọ của bệnh nhân. 

7. Phòng ngừa bệnh gan nhiễm mỡ do rượu 

Có thể nói, gan nhiễm mỡ do rượu cải thiện được hay không đều có mối liên quan mật thiết với lối sống và cách ăn uống của mỗi người. 

Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân chúng ta, ngăn chặn những nguyên nhân gây bệnh, ngay từ hôm nãy hãy bắt đầu thay đổi thói quen sinh hoạt, nghỉ ngơi, ăn uống hợp lý như sau: 

Bạn nên xây dựng chế độ dinh dưỡng, ăn uống khoa học: Một khẩu phần ăn uống tốt cho gan và sức khỏe cần tăng cường bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả tươi và các loại hạt. Ngoài ra, cần hạn chế những thực phẩm nhiều đường, nhiều tinh bột, đặc biệt là nhiều dầu mỡ. 

Duy trì cân nặng hợp lý: Thiếu cân hay thừa cân đều không tốt cho sức khỏe đặc biệt là gan, nhất là dễ bị gan nhiễm mỡ. Vì vậy, bạn nên cố gắng duy trì cân nặng hợp lý để có một cơ thể đẹp và sức khỏe dẻo dai (chỉ số BMI dao động trong khoảng 18,5 - 24,9).

Tập luyện thể dục thể thao đều đặn: Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ: Mỗi người nên thực hiện tập thể dục ít nhất 5 lần trong 1 tuần và mỗi lần kéo dài trong vòng khoảng 30 phút. Việc tập luyện thể dục thể thao không những giúp đốt cháy mỡ thừa trong cơ thể mà còn kích thích tăng cường sức đề kháng. 

Hạn chế rượu bia: Để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt phòng ngừa gan nhiễm mỡ do rượu thì từ bỏ rượu bia là tốt nhất. 

Trên đây là bài viết chi tiết về bệnh gan nhiễm mỡ do rượu của Phục Can Vương chúng tôi giới thiệu. Rất mong bài viết này mang lại nhiều kiến thức bổ ích cho bạn cũng như cho người thân trong gia đình. Nếu bạn đang gặp vấn đề bất thường về gan hãy gọi ngay cho Phục Can Vương để được hỗ trợ miễn phí ngay qua hotline 0961 936 313

Xếp hạng: 5 (1 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Nguyễn Hà chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh lý và các thông tin liên quan đén bệnh. Là một con người đam mê với nghề, tận tâm, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin cũng như việc đưa các thông tin chính xác đến mọi người, Dược sĩ Nguyễn Hà đảm bảo cập nhật chính xác, nhanh chóng, kịp thời những kiến thức chuyên môn đồng thời giúp giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Nguyễn Hà

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn