Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị và cách phòng gan nhiễm độc

Gan nhiễm độc là tình trạng gan bị tổn thương nhu mô gan, dẫn đến viêm ở gan ở nhiều bệnh nhân. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến đến tình trạng gan nhiễm độc. Triệu chứng của nó như thế nào và hướng điều trị cũng như phòng bệnh ra sao? Hãy cùng Phục Can Vương tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây nhé. 

Mục lục [ Ẩn ]
Hình ảnh gan nhiễm độc
Hình ảnh gan nhiễm độc

Tình trạng gan bị tổn thương dẫn đến viêm gan gọi là gan nhiễm độc, tổn thương này thường do thuốc gây ra. Thủ phạm chính là lạm dụng thuốc hoặc uống nhiều rượu. Các loại thuốc thường gây ra tình trạng này là: thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), acetaminophen, thuốc điều trị ung thư, thuốc an thần…

Hiện tượng viêm của gan để phản ứng với một số dị nguyên bạn tiếp xúc làm cho gan bị nhiễm độc… Có nhiều nguyên nhân gây viêm gan do nhiễm như rượu, hóa chất, thuốc hoặc các chất dinh dưỡng…

Gan nhiễm độc là bệnh khá phổ biến hiện nay
Gan nhiễm độc là bệnh khá phổ biến hiện nay

Tốc độ tiến triển của gan nhiễm độc khác nhau tùy từng điều kiện hoàn cảnh cụ thể có thể tiến triển ngay trong vòng vài giờ hoặc vài ngày sau khi tiếp xúc với chất độc nhưng cũng có thể phải mất vài tháng sử dụng thường xuyên thì các dấu hiệu và triệu chứng của viêm gan nhiễm độc mới xuất hiện.

Khi ngừng tiếp xúc với chất độc thì các triệu chứng của viêm gan nhiễm độc thường biến mất. Tuy nhiên, trong một số trường hợp viêm gan nhiễm độc có thể dẫn đến suy gan thậm chí đe doạ tính mạng bởi tổn thương gan lâu dài dẫn đến không đảo ngược được quá trình sẹo hoá mô gan. 

Quá trình tổn thương lâu ngày không có giải pháp khắc phục sẽ tiến triển thành những bệnh lý mạn tính nguy hiểm như viêm gan, xơ gan, ung thư gan…

Khi các tế bào gan bị tổn thương, chức năng giải độc suy yếu sẽ tích độc tố làm gan nhiễm độc sẽ gây ra các triệu chứng sau:

Rối loạn tiêu hóa

Khi tế bào gan bị tổn thương, chức năng gan suy giảm số lượng dịch mật để tiêu hoá thức ăn ít sẽ xuất hiện các biểu hiện rối loạn tiêu hoá như đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn, nôn, ỉa chảy, táo bón, sợ mỡ, phân bạc màu… Đây là triệu chứng thường gặp nhất khi mắc bệnh gan nhiễm độc  

Rối loạn tiêu hóa là triệu chứng dễ nhận biết gan nhiễm độc nhất
Rối loạn tiêu hóa là triệu chứng dễ nhận biết gan nhiễm độc nhất

Hiện tượng nổi mụn nhọt, mẩn ngứa, mề đay

Triệu chứng này rất phổ biến rất phổ biến là dấu hiệu đặc trưng của bệnh. Chức năng gan suy giảm khả năng đào thải độc tố yếu, lượng chất độc tích lũy nhiều gây kích ứng. Gây ra các triệu chứng như: nổi mẩn đỏ, ngứa râm ran, mụn nhọt...

Đau tức vùng hạ sườn phải

Khi mắc bệnh gan nhiễm độc người bệnh thường có cảm giác căng đau tức ở vị trí hạ sườn phải hoặc thương vị, đau âm ỉ liên tục. Tuy nhiên trong một vài trường hợp người bệnh lại đau vùng túi mật với tính chất dữ dội hơn do rối loạn chức năng túi mật

Đổ mồ hôi

Thường xuyên đổ mồ hôi, nóng trong người dù thời tiết mát mẻ có thể là dấu hiệu chứng tỏ gan đã bị nhiễm độc vì chức năng hoạt động của gan sẽ bị suy giảm nên gây ra tình trạng nóng gan. 

Hội chứng giả cúm

Giai đoạn sớm của bệnh viêm gan nhiễm độc người bệnh có thể có các triệu chứng tương tự bệnh cúm như: Đau đầu, sốt, đau các khớp và cơ toàn thân...

Giảm khả năng tình dục

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên chính là tình trạng tổn thương các tế bào gan gây mất cân bằng tỷ lệ hormon sinh dục giữa nam và nữ bởi hàm lượng hormon này bị giảm sút làm giảm ham muốn tình dục và có thể sẽ phát sinh liệt dương. 

Thay đổi màu sắc da

Đây là triệu chứng cảnh báo nguy hiểm các bệnh gan mật. Khi mắc bệnh gan nhiễm độc bệnh nhân thường có triệu chứng vàng mắt vàng da. Nguyên nhân do rối loạn chuyển hoá làm tăng nồng độ bilirubin máu, khi tích lũy nhiều sẽ ngấm vào các mô như da và mắt gây ra hiện tượng vàng da. 

Lưu ý: Các dấu hiệu này thường sẽ xuất hiện cùng lúc khi gan bị tổn thương đặc biệt là trong các trường hợp như: sau khi sử dụng rượu bia, ăn quá no, thay đổi thời tiết...

Gan có chức năng chính là giải độc và làm sạch cơ thể. Nếu gan khỏe mạnh, không bị xơ, nhiễm độc thì quá trình lọc thải các chất độc sẽ hoạt động tốt, ngược lại nếu gan bị tổn thương thì việc thực hiện chức năng thải lọc này sẽ bị ảnh hưởng. 

Nguyên nhân gan nhiễm độc có rất nhiều nhưng chủ yếu do một vài lý do chính như sau:

3.1. Nguyên nhân chính

Các loại hóa chất gây hại cho gan thường là thuốc hay các chất hóa học, dung môi công nghiệp và các chất ô nhiễm. Hầu như tất cả các loại thuốc đều được coi là nguyên nhân gây ra nhiễm độc gan. 

Các độc tố này đôi khi sẽ gây ra bệnh gan mãn tính và nếu như tiếp xúc kéo dài có thể dẫn đến xơ gan, làm tổn thương gan thường được chia thành hai nhóm chính: Các độc tố có thể dự đoán và các độc tố không thể dự đoán được.

Các độc tố dự đoán được

Thông thường chất này được biết đến là nguyên nhân gây ra tình trạng gan nhiễm độc và làm tổn thương gan khi tiếp xúc với một hoặc nhiều chất này. Ví dụ như các chất làm sạch dung môi, thuốc giảm đau acetaminophen và carbon tetrachloride.

Tích tụ quá nhiều độc tố sẽ dẫn đến gan bị nhiễm độc nặng nề
Tích tụ quá nhiều độc tố sẽ dẫn đến gan bị nhiễm độc nặng nề

Các loại độc tố không thể dự đoán

Loại này sẽ gây tổn thương gan kể cả khi chỉ tiếp xúc với một lượng nhỏ. Các loại độc tố này gây ra gan nhiễm độc bởi vì hầu hết các loại thuốc này chưa được hiểu rõ.

Gan đóng một vai trò cơ bản trong quá trình chuyển hóa các chất chuyển hóa các chất, giúp cho thuốc lưu thông trong máu và còn loại bỏ các hóa chất độc bài tiết qua thận do đó nó rất dễ bị tổn thương bởi các hóa chất. 

Gan sẽ biến các hóa chất này thành các sản phẩm mà có thể đào thải ra khỏi cơ thể qua đường mật hay nước tiểu.

Tuy nhiên, quá trình hóa học trong gan còn có thể sản xuất ra những sản phẩm phụ không ổn định mà có độc tính cao, những sản phẩm phụ này có thể tấn công và gây nên tổn thương ở gan.

Bên cạnh đó, việc uống rượu thường xuyên có thể làm tăng cường độc tính của thuốc, đặc biệt là với thuốc acetaminophen. Do vậy, không nên uống rượu khi mà đang sử dụng thuốc.

3.2. Yếu tố nguy cơ

Bên cạnh nguyên nhân chính kể trên còn có rất nhiều những yếu tố nguy cơ khiến gan nhiễm độc như:

  • Sử dụng các loại thuốc giảm đau không theo đơn hoặc theo đơn: Dùng thuốc giảm đau không cần đơn hoặc theo đơn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan và gây nhiễm độc gan. Đặc biệt là khi sử dụng với nhiều loại thuốc hay sử dùng liều cao hơn so với quy định. 
  • Mắc viêm gan: Gan dễ bị tổn thương hơn do virus tồn tại dai dẳng trong cơ thể đối với trường hợp nhiễm trùng mãn tính trong viêm gan do virus viêm gan B, viêm gan C hoay một loại viêm gan khác mà rất hiếm gặp do virus khác – viêm gan.
Nhiễm virus viêm gan B là yếu tố nguy cơ hàng đầu làm gan nhiễm độc
Nhiễm virus viêm gan B là yếu tố nguy cơ hàng đầu làm gan nhiễm độc
  • Mắc bệnh ở gan: Trường hợp gan có rối loạn nghiêm trọng như trong xơ gan hay bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, rất dễ làm gan bị tác động bởi các chất độc dẫn đến tình trạng gan nhiễm độc.
  • Lão hóa: Đối với những người có tuổi gan chuyển hóa và loại bỏ các chất có hại có trong cơ thể sẽ chậm hơn. Điều này khiến cho các chất độc tố này và các loại sản phẩm phụ của chúng sẽ tồn tại trong cơ thể lâu hơn.
  • Uống rượu: Uống rượu trong khi dùng thuốc hoặc một số các loại thảo dược bổ sung có thể làm tăng khả năng ngộ độc dẫn đến tình trạng nhiễm độc gan do rượu.
  • Giới tính: Ở nữ giới thông thường quá trình chuyển hóa độc tố sẽ chậm hơn so với quá trình chuyển hóa ở nam giới. Vì vậy, khiến cho gan của họ sẽ tiếp xúc với nồng độ cao các chất có hại trong thời gian lâu hơn. Điều này sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm độc gan.
  • Có mang một số đột biến di truyền nhất định: Mang những đột biến gen nhất định làm ảnh hưởng đến việc sản xuất cũng như hoạt động của các loại enzyme chuyển hóa độc tố có trong gan, từ đó làm tăng nguy cơ gan bị nhiễm độc.
  • Sống và làm việc trong môi trường tiếp xúc với các chất độc công nghiệp làm tăng nguy cơ nhiễm độc tố cho gan.

Để có thể chẩn đoán được viêm gan do nhiễm độc, đầu tiên bác sĩ sẽ hỏi về bệnh sử bao gồm chi tiết những thông tin về việc sử dụng các loại thuốc, thảo mộc hay thực phẩm chức năng không cần đơn thuốc và lượng rượu đã tiêu thụ. Đồng thời bác sĩ sẽ khám lâm sàng một cách bao quát và chi tiết để xác định được tổn thương ở gan.

Các xét nghiệm thường được dùng để đánh giá tổn thương và mức độ nghiêm trọng của tổn thương gan là:

  • Xét nghiệm đáng giá chức năng gan bao gồm: các xét nghiệm máu đặc biệt như AST, ALT... giúp đánh giá được hoạt động của gan. Các xét nghiệm này giúp hỗ trợ trong việc chẩn đoán xác định loại tổn thương gan và mức độ tổn thương gan.
Xét nghiệm máu rất dễ chẩn đoán gan nhiễm độc
Xét nghiệm máu rất dễ chẩn đoán gan nhiễm độc
  • Siêu âm: Sử dụng sóng âm thanh tần số cao tạo ra được hình ảnh các cơ quan và hệ thống trong cơ thể. Siêu âm có thể được dùng để tạo ra hình ảnh chi tiết của gan.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Chụp cắt lớp vi tính để có thể thấy được hình ảnh hai chiều của gan. CT scan là một kỹ thuật X-quang giúp tạo ra hình ảnh các cơ quan nội tạng một cách chi tiết hơn chụp X-quang thông thường.
  • Sinh thiết gan: Sinh thiết được thực hiện sau các xét nghiệm máu và chụp X-quang nếu như còn nghi ngờ về loại và mức độ tổn thương gan. Sinh thiết gan là sử dụng một cây kim mỏng để lấy mẫu nhỏ của mô gan, sau đó mẫu mô được chuẩn bị và nhuộm màu rồi kiểm tra dưới kính hiển vi.

Loại bỏ các tác nhân nhiễm độc: rượu bia, thuốc...

Đây khởi đầu quan trọng việc giải độc gan. Bạn sẽ cần hạn chế sử dụng các thuốc chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết, thay đổi các loại thuốc phù hợp để gan ít bị tổn thương nhất có thể, hạn chế bổ sung thảo dược đặc biệt là các chất gây hại cho gan đặc biệt như rượu, bia. 

Không sử dụng rượu bia khi biết mình bị gan nhiễm độc
Không sử dụng rượu bia khi biết mình bị gan nhiễm độc

Cần kiêng rượu tuyệt đối khi dùng thuốc vì rượu và thuốc là sự kết hợp không tốt cho sức khỏe. Khi bạn ngừng tiếp xúc với các chất gây độc các triệu chứng sẽ cải thiện đáng kể 

Ví dụ: Khi dùng quá liều thuốc Acetaminophen có thể đổi sang thuốc Acetylcystein để hạn chế tổn thương tế bào gan.

Điều trị tại bệnh viện:

Điều trị các triệu chứng như: truyền dịch tránh mất nước hoặc dùng thuốc chống buồn nôn… Quy trình điều trị khác nhau phụ thuộc vào triệu chứng và thể trạng của bệnh nhân mà áp dụng các biện pháp cụ thể như truyền dịch tránh mất nước hoặc dùng thuốc chống buồn nôn…

Những trường hợp gan bị tổn thương nghiêm trọng đe doạ tính mạng thì biện pháp ghép gan khẩn cấp cần được cân nhắc để thực hiện cứu sống bệnh nhân.

Nhiều bệnh nhân cùng người nhà thắc mắc về bệnh viêm gan nhiễm độc, chúng tôi sẽ giải đáp cho bạn những câu hỏi thường gặp như sau:

Bệnh gan nhiễm độc có nguy hiểm không?

Để trả lời cho câu hỏi nhiễm độc gan có nguy hiểm không, chúng ta nên tìm hiểu thêm về nhiệm vụ của gan. Gan lọc mọi thứ cơ thể chúng ta “nạp” vào, nó xử lý các chất gây độc cho cơ thể như: rượu, thuốc và hóa chất trong máu… và đào thải ra ngoài thông qua nước tiểu hoặc mật.

Mức độ gan nhiễm độc có thể tiến triển từ nhẹ đến nặng. Nhiễm độc gan liên tục trong một thời gian dài nếu không được điều trị sẽ dẫn đến sẹo gan vĩnh viễn hoặc xơ gan. 

Nhiễm độc gan nặng trong thời gian dài có thể dẫn đến suy gan. Suy gan nặng nếu không được ghép gan kịp thời, có thể có nhiều biến chứng xảy ra và dẫn tới tử vong.

Khi nào nên đi gặp bác sĩ?

Đi khám bác sĩ ngay nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nhiễm độc gan nào làm bạn lo lắng.

Đến gặp bác sĩ sớm nhất để được điều trị gan nhiễm độc kịp thời 
Đến gặp bác sĩ sớm nhất để được điều trị gan nhiễm độc kịp thời 

Sử dụng quá liều một số loại thuốc có thể dẫn đến suy gan như acetaminophen. Nên đến gặp bác sĩ ngay nếu sau khi sử dụng thuốc và gặp các triệu chứng như: Chán ăn, buồn nôn và nôn, đau bụng trên, hôn mê…

Bệnh gan nhiễm độc có chữa được không?

Điều trị viêm gan do nhiễm độc trước tiên cần xác định và loại bỏ các chất gây độc cho gan.

Hiệu quả của việc điều trị bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Bệnh nhân có tuân thủ đúng phương pháp điều trị của bác sĩ không, cơ thể bệnh nhân có đáp ứng tốt với thuốc không, phát hiện bệnh sớm hay muộn… 

Phát hiện, điều trị sớm bệnh bằng cách loại bỏ tốt các chất gây độc cho gan và sử dụng thuốc giải độc gan sẽ giúp cho gan có thể hồi phục và khỏe mạnh.

Nếu gan nhiễm độc nặng dẫn đến xơ gan giai đoạn cuối có thể xem xét cấy ghép gan khi đã hoàn toàn điều trị theo chỉ định tối thiểu sáu tháng. Khi đó dù đã được điều trị nhưng cũng có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm. 

Có rất nhiều nguyên nhân gây nhiễm độc gan, vậy nên khi thấy cơ thể có một số triệu chứng nghĩ đến bệnh bạn nên đi khám bác sĩ và vạch ra phương pháp điều trị hợp lý, tránh để lâu ngày khiến cho tổn thương gan nặng hơn. 

Ngoài việc đi khám và tuân thủ phương pháp điều trị của bác sĩ, những người có nguy cơ cao cần thực hiện sớm một số biện pháp để phòng ngừa bệnh gan nhiễm độc như:

Xây dựng cho mình chế độ ăn uống khoa học

  • Chế độ ăn uống hợp lý giúp phục hồi và tái sinh tế bào gan nhanh hơn, giúp chức năng gan hồi phục và tăng cường chức năng hệ miễn dịch.
  • Nên ăn nhiều thực phẩm chứa các chất chống mỡ gan (rau xanh, các loại đỗ…), thực phẩm giàu protein (thịt nạc, cá, trứng, sữa bò…), thực phẩm chứa nhiều vitamin B1 (mạch nha, giá, đậu, hoa quả....), thực phẩm giàu vitamin A (bắp cải, cà rốt, bí đỏ, rau chân vịt, ...), thực phẩm giúp thanh lọc gan (tỏi, gấc, mướp đắng…). 
  • Khẩu phần ăn nên hạn chế các loại thực phẩm chứa nhiều đường và năng lượng (các loại nước uống có ga, rượu, bia, đồ ăn nhanh…).
Sinh tố cà rốt là một loại nước uống rất tốt dự phòng gan nhiễm độc
Sinh tố cà rốt là một loại nước uống rất tốt dự phòng gan nhiễm độc

Không sử dụng thuốc bừa bãi

  • Thói quen dùng thuốc tùy tiện đặc biệt là thuốc giảm đau, đây là nguyên nhân chính gây nhiễm độc gan, vì vậy chỉ nên dùng thuốc khi thực sự cần thiết và dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ, dùng đúng thuốc và đúng liều lượng.
  • Khi phải dùng thuốc trong thời gian dài nên sử dụng thêm thực phẩm bổ chức năng để bảo vệ gan có nguồn gốc thiên nhiên đã qua thử nghiệm. Tuy nhiên cần thảo luận kỹ với bác sĩ về lợi ích và rủi ro trước khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng này.

Duy trì thói quen sống lành mạnh

  • Duy trì thói quen sống lành mạnh:  Hạn chế uống rượu, bia; hạn chế các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ và tránh tiếp xúc với khói bụi, thuốc trừ sâu, phân bón...
Thể dục thể thao kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh 
Thể dục thể thao kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh 
  • Nên vận động nhiều, tập thể dục hằng ngày, uống nhiều nước giúp tăng cường sức khỏe và giúp cho lá gan khỏe mạnh hơn.
  • Đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng 1 lần và điều trị sớm các bệnh mắc phải.

Trên đây là bài viết chia sẻ về gan nhiễm độc một cách chi tiết của Phục Can Vương. Mong rằng từ những thông tin này bạn sẽ hiểu rõ hơn về bệnh cũng như cách phòng ngừa và biết cách chăm sóc tốt cho sức khỏe của bản thân. Nếu bạn có thắc mắc về vấn đề sức khỏe bệnh gan xin vui lòng liên hệ theo hotline 0961 936 313 ngay để được tư vấn.

Xếp hạng: 5 (2 bình chọn)