Tất tần tật các thông tin về tác dụng của cỏ mần trầu

Cỏ mần trầu là một dược liệu mọc hoang dã ở vùng nông thôn với nhiều công dụng khác nhau được sử dụng phổ biến trong các bài thuốc Đông y. Vậy cỏ mần trầu có công dụng gì, cách sử dụng của loại dược liệu này ra sao? Hãy tham khảo bài viết dưới đây để có câu trả lời nhé.

Mục lục [ Ẩn ]
Cỏ mần trầu
Cỏ mần trầu

1. Tìm hiểu cỏ mần trầu

Cỏ mần trầu hay còn được gọi là ngưu cân thảo, cỏ vườn trầu, thanh tâm thảo, cỏ chì tía, cỏ bắc. Tên khoa học của dược liệu này là Eleusine indica (L.) Gaertn, thuộc họ Lúa (Poaceae).

1.1. Mô tả cỏ mần trầu

Cỏ mần trầu là giống cây thảo nhỏ, sống hàng năm, mọc thành các cụm sum suê. Thân dược liệu thường phân nhánh, ban đầu mọc bò dài sau đó thì đứng thẳng, cao 30 – 50cm. Lá mần trầu thường mọc so le, có hình dải nhọn, các lá sẽ xếp thành 2 dãy cách nhau, bẹ lá mần trầu mỏng có lông, phiến lá thì nhẵn và mềm.

Cụm hoa mần trầu có xu hướng mọc thành bông, ở ngọn sẽ tập trung khoảng 5 - 7 bông và thông thường sẽ có 2 bông khác mọc thấp hơn trên một cán hoa, trông như những ngón tay. 

Quả mần trầu có hình dáng thuôn dài 3 – 4 mm. Hoa và quả của dược liệu này thường ra vào tháng 5-7 hàng năm.

Nếu không chú ý thì cỏ mần trầu thường dễ rất dễ bị nhầm lẫn với cỏ chân vịt có tên khoa học là Dactyloctenium aegyptium (L.) Richt, cùng họ lúa, nhưng loại cỏ chân vịt này không có bông tách rời và mọc thấp hơn.

Hình ảnh cây cỏ mần trầu
Hình ảnh cây cỏ mần trầu

1.2. Bộ phận dùng

Toàn bộ cây cỏ mần trầu đều được sử dụng để làm thuốc. 

1.3. Cỏ mần trầu mọc ở đâu?

Cỏ mần trầu thường mọc nhiều ở các nước thuộc vùng nhiệt đới châu Á, châu Mỹ và Australia. Đây là giống cây ưa ẩm, ưa sáng và có thể chịu bóng.

Ở Việt Nam, cỏ mần trầu mọc ở khắp mọi nơi, chúng có xu hướng mọc thành đám trong các bãi đất, ở vùng đồng bằng, trung du đến vùng núi cao.

1.4. Thu hái, sơ chế và bảo quản

Cỏ mần trầu sau khi thu hái (nhổ sạch cả cây) sẽ được đem đi rửa sạch đất và loại bỏ lá hỏng. Đem dược liệu đi phơi khô rồi cắt ngắn, sau đó bảo quản tại nơi thông thoáng để sử dụng dần. 

Cỏ mần trầu có thể thu hái quanh năm nhưng tốt nhất là vào mùa hè.

1.5. Thành phần hóa học

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu và chỉ ra trong thành phần của cỏ mần trầu có ch

Các bộ phận trên/ mặt đất của cỏ mần trầu có chứa các hợp chất là 3 – 0 – β – D – glucopy ranosyl – β – sitosterol và dẫn chất 6 – 0 – palmitoyl. 

Cành và lá tươi của cây mần trầu có chứa flavonoid.

Có thể bạn quan tâm: Cây dành dành chữa bệnh gan như thế nào - Khám phá ngay!!!!

2. Cỏ mần trầu có tác dụng gì?

Với nhiều hợp chất có trong thành phần, cỏ mần trầu được biết đến với nhiều công dụng khác nhau đối với sức khỏe và được ứng dụng trong nhiều bài thuốc cả Đông và Tây y.

2.1. Công dụng của Cỏ mần trầu theo Đông y

Theo Đông y, dược liệu cỏ mần trầu có vị ngọt, tính mát với công dụng thanh nhiệt, hạ sốt, giúp làm ra mồ hôi, lợi tiểu, bồi bổ gan, giải độc gan và hỗ trợ điều trị ho.

Cỏ mần trầu có tác dụng thanh nhiệt giải độc
Cỏ mần trầu có tác dụng thanh nhiệt giải độc

2.2. Tác dụng của cỏ mần trầu theo y học hiện đại

Cỏ mần trầu có rất nhiều tác dụng tốt theo y học hiện đại:

Tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh lý về gan, bảo vệ gan: Các thành phần có trong dược liệu Cỏ mần trầu có tác dụng thanh nhiệt giải độc cho gan, hỗ trợ tăng cường chức năng gan. Các nghiên cứu được thực hiện và chỉ ra rằng, nước sắc của cỏ mần trầu giúp cải thiện các chỉ số ALT, AST, ... hạn chế các tổn thương do bệnh lý về gan gây ra.

Tác dụng chống viêm, hạ sốt: Trong thành phần của cỏ mần trầu có chứa hoạt chất C-glycosylflavones có tác dụng kháng viêm hiệu quả đối với các trường hợp cúm hoặc viêm phổi. Khi tiến hành nghiên cứu về tác dụng của hợp chất này trên nhóm chuột được gây sốt, kết quả cho thấy dịch chiết cỏ mần trầu (liều 600 mg/kg), có khả năng hạ sốt rõ rệt, tương đương với nhóm chứng được sử dụng acetylsalicylic acid (100mg/kg).

Tác dụng hạ huyết áp: Các nhà khoa học tiến hành thử nghiệm trên chuột được gây tăng huyết áp bởi một hợp chất L-NAME cho thấy dịch chiết từ dược liệu cỏ mần trầu có tác dụng hạ áp tương đương với Losartan (12.5mg/kg).

Tác dụng kháng khuẩn: Cỏ mần trầu có khả năng kháng khuẩn mức độ từ thấp cho tới vừa với một số loại vi khuẩn sau đây: Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella choleraesuis.

Tác dụng hỗ trợ bảo vệ chức năng thận: Trong một nghiên cứu được các nhà khoa học tiến hành trên chuột được tiêm L – NAME, nhóm được điều trị bằng dịch chiết cỏ mần trầu (200mg/kg) cho thấy hiệu quả đạt được là tương đương trong việc kiểm soát các chỉ số Creatinine, Urea, ion Na+ và K+ so với nhóm chuột được điều trị bằng Losartan (12.5mg/kg). Qua đó cho thấy tác dụng của dịch chiết cỏ mần trầu trong việc bảo vệ chức năng thận.

Cỏ mần trầu có khả năng bảo vệ chức năng thận
Cỏ mần trầu có khả năng bảo vệ chức năng thận

3. Cách sử dụng Cỏ mần trầu

Với nhiều công dụng, cỏ mần trầu xuất hiện trong rất nhiều các bài thuốc Đông y của ông cha ta từ xưa. Dưới đây là một số bài thuốc cụ thể mà mọi người có thể tham khảo:

Bài thuốc chữa bệnh gan

Cỏ mần trầu được biết đến là một cây thuốc chữa bệnh gan rất tốt, được ông cha ta sử dụng từ thời xưa.

Nguyên liệu: cỏ mần trầu tươi 60g, sơn chi ma 30g

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi sắc nước uống.

Cỏ mần trầu hỗ trợ điều trị bệnh gan
Cỏ mần trầu hỗ trợ điều trị bệnh gan

Bài thuốc chữa cao huyết áp

Sử dụng cả cây cỏ mần trầu (500g) sau đó rửa sạch, băm nhỏ, giã nát rồi tiến hành cho thêm một bát nước sôi để nguội, lọc lấy nước cốt bỏ bã, để dễ uống thì thêm ít đường. Ngày uống khoảng 2 lần sáng và chiều.

Bài thuốc chữa sốt cao

Chuẩn bị nguyên liệu là cỏ mần trầu tươi 120g, sau đó sắc với 600ml nước, sắc đến khi còn 400ml, sau đó thêm một ít muối vào nước sắc, chia uống làm nhiều lần trong 12 giờ.

Bài thuốc chữa chứng nhiệt, nổi mẩn, ghẻ lở, tiểu són

Nguyên liệu:  80 – 120g cỏ mần trầu, rễ cỏ tranh và ngấy tía mỗi thứ 40g.

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi sắc uống,  uống nhiều lần trong ngày.

Cỏ mần trầu chống rụng tóc

Chuẩn bị nguyên liệu là cỏ mần trầu và bồ kết 

Tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên đun nước gội giúp giảm rụng tóc.

4. Lưu ý khi sử dụng dược liệu cỏ mần trầu

Để việc sử dụng dược liệu cỏ mần trầu đạt được hiệu quả và tránh được các tác dụng không mong muốn, trong quá trình sử dụng cần lưu ý một số vấn đề sau:

  • Khi tiến hành sơ chế cần làm sạch cỏ mần trầu, nguyên nhân là do đây là loại cỏ mọc dại nên thường có nhiều bụi bẩn;
  • Để hiệu quả nhất người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng cỏ mần trầu;
  • Những trường hợp cần cẩn trọng khi sử dụng cỏ mần trầu đó là những người có cơ địa nhạy cảm, trẻ nhỏ
  • Tránh tình trạng lạm dụng cỏ mần trầu trong thời gian dài

Bài viết trên đây Phục Can Vương đã cung cấp cho các bạn thông tin về các dược liệu cỏ mần trầu. Hy vọng qua bài viết này bạn đã cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản về thảo dược này.

Xếp hạng: 5 (1 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Oanh Lê chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh và thông tin liên quan liên quan đến rối loạn tâm thần, tâm lý. Đảm bảo đưa tin chính xác, nhanh chóng, kịp thời cũng như giải quyết khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Oanh Lê

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn