Bật mí cho bạn công dụng của cây bí kỳ nam trị bệnh gan

Bí kỳ nam là một thảo dược rất tốt cho sức khỏe, được nhiều người săn lùng. Một trong những tác dụng phải kể đến đó là tác dụng chữa viêm gan, xơ gan của thảo dược này. Vậy cách dùng bí kỳ nam trị bệnh gan ra sao? 

Mục lục [ Ẩn ]
Bí kỳ nam trị bệnh gan
Bí kỳ nam trị bệnh gan

1. Tìm hiểu về bí kỳ nam

Bí kỳ nam hay còn được gọi với tên khác như kỳ nam kiến, có tên khoa học là Hydnophytum formicarum Jack, thuộc họ Cà phê Rubiaceae. 

Bí kỳ nam là cây thuốc sống cộng sinh với kiến.

Cây có hai loại là lá rộng (Hydnophytum Formicarum Jack) và lá hẹp, thân có gai (Myrmecodia Armata DC), có công dụng như nhau và chỉ khác nhau về hình dạng.

1.1. Đặc điểm thực vật của cây bí kỳ nam

Bí kỳ nam là cây thuốc mọc hoang, thường bám vào thân của các cây gỗ lớn và có mối quan hệ sống cộng sinh với kiến. Khi cây đã phát triển một cách hoàn chỉnh, các loài kiến gặm nhấm ở gốc cây và làm tổ, do đó khiến thân cây phình to lên như khối u.

Củ của cây bí kỳ nam là nơi kiến trú ngụ làm tổ, cung cấp các dưỡng chất cho kiến và ngược lại kiến giúp bảo vệ cây, thụ phấn cho hoa và giúp phát tán hạt cho cây.

Củ bí kỳ nam thường sẽ có rất nhiều hình dạng khác nhau, phổ biến nhất là hình con quay, bầu dục với kích thước khoảng 10-30 cm. Mặt ngoài của củ sần sùi và có màu nâu xám. Ở bên trong là những lỗ hổng chằng chịt, phần thịt khá dày có màu trắng đục, có một lớp nhựa dính và nhiều nước. 

Phía trên của củ là những cành cây ngắn và mập, có màu nâu. Lá cây mọc đối xứng, có hình trái xoan, phiến lá dày và dai. Thường thường thì lá cây sẽ rụng rất sớm.

Hoa của bí kỳ nam có màu trắng, không có cuống, mọc thành từng chùm gồm 4 – 5 bông ở nách lá, nở vào tháng 11 đến tháng 1 năm sau.

Quả bí kỳ nam thường nhỏ, hình trụ dài như quả trứng, có đài và hai hạt, khi chín có màu đỏ cam và bóng.

1.2. Bộ phận dùng

Khi tìm thấy dược liệu, người dân thường sẽ nhổ nguyên cây, cắt tỉa lại cành lá và bỏ rễ, chỉ lấy phần phình to còn hay được nhiều người gọi là củ để chế biến thành dược liệu.

Bộ phận dùng làm thuốc là củ bí kỳ nam
Bộ phận dùng làm thuốc là củ bí kỳ nam

1.3. Bí kỳ nam mọc ở đâu?

Bí kỳ nam được tìm thấy chủ yếu ở ở Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam, Campuchia, Ấn Độ. 

Tại Việt Nam, cây thường mọc hoang và bám vào các cây gỗ ở trong rừng thứ sinh ở miền Nam.

Ngoài ra dược liệu còn được tìm thấy ở Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Vũng Tàu, Kiên Giang. 

1.4. Thu hái, sơ chế và bảo quản

Dược liệu sau khi thu hái về sẽ bỏ lá rễ và tiến hành theo các bước sau:

  • Đem rửa phần củ phình to một cách sạch sẽ, sau đó bổ đôi, rũ bỏ hết kiến sinh sống bên trong.
  • Thái mỏng thành từng lát nhỏ, phơi nắng cho đến khi khô thì để trong bóng mát phơi đến khi khô hoàn toàn.
  • Khi dùng hãy lấy thuốc chần qua nước sôi rồi mang đi sao vàng.

Dược liệu khô nên được bảo quản ở trong túi, để nơi khô ráo, tránh mối mọt và ẩm mốc.

1.5. Thành phần hóa học

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng trong thành phần của bí kỳ nam có chứa nhiều các loại muối vô cơ, chủ yếu là hoạt chất ancaloit.

2. Bí kỳ nam có tác dụng gì?

Bí kỳ nam có rất nhiều tác dụng tốt đối với sức khỏe theo cả Đông y và Y học hiện đại:

2.1. Công dụng của bí kỳ nam theo Đông y

Theo Đông y thì dược liệu bí kỳ nam là một dược liệu có vị ngọt nhẹ, tính bình, được dùng như một loại kháng sinh từ thực vật không độc hại.

  • Công dụng: Lợi tiểu, sát trùng, giảm viêm và kháng khuẩn.
  • Chủ trị các bệnh: Các bệnh liên quan đến gan (viêm gan, xơ gan, đau gan, vàng da), các bệnh liên quan đến xương khớp (bong gân, đau xương cốt, thấp khớp), bệnh thận (suy thận, viêm thận), đau bụng, tiêu chảy, thiếu máu huyết,…
Bí kỳ nam có tác dụng chữa các bệnh về gan
Bí kỳ nam có tác dụng chữa các bệnh về gan

2.2. Tác dụng của bí kỳ nam theo y học hiện đại

Mỗi hợp chất trong thành phần của bí kỳ nam sẽ có những công dụng khác nhau đối với sức khỏe:

  • Alcaloid: Có tác dụng giúp hỗ trợ giảm đau nhanh chóng, cải thiện các triệu chứng sưng tấy, giúp tiêu viêm rất hiệu quả.
  • Flavonoid: Đây là một hợp chất rất tốt cho gan bảo vệ gan khỏi những độc tố gây hại cho gan, khiến gan dễ bị tổn thương, làm cho chức năng của gan dễ bị suy yếu đi. Cùng lúc đó thì hợp chất này sẽ giúp tái tạo lại các tế bào gan đã bị tổn thương.
  • Các loại chất kháng sinh: Có rất nhiều công dụng như: giúp kháng khuẩn, chống oxy hóa, hạn chế xơ vữa các động mạch, ngăn dị ứng.

3. Cách sử dụng bí kỳ nam trị bệnh gan

Bí kỳ nam là một cây thuốc trị bệnh gan rất hiệu quả, là lý do mà nhiều người săn lùng dược liệu này.

3.1. Bí kỳ nam chữa viêm gan, phục hồi chức năng gan

Những đối tượng bị bệnh viêm gan, suy giảm chức năng gan dẫn đến cơ thể mệt mỏi, chán ăn, vàng da, nổi mụn nhọt, da nhờn xấu,… dùng bài thuốc này có tác dụng thanh lọc cơ thể, đào thải độc tố, bảo vệ tế bào gan, giúp phục hồi chức năng gan một cách hiệu quả.

Bí kỳ nam chữa viêm gan
Bí kỳ nam chữa viêm gan

Dưới đây là ba bài thuốc giúp trị bệnh viêm gan và tăng cường chức năng gan mà bạn có thể tham khảo:

Bài thuốc 1

Nguyên liệu: Chuẩn bị 50g bí kỳ nam đã thái lát phơi khô.

Cách tiến hành: Đem dược liệu đi sắc cùng 1,5 lít nước để lửa nhỏ đến khi còn lại khoảng 1 lít.

Mỗi ngày nên uống hết 1 lít nước thuốc này, kiên trì dùng một thời gian để đem lại hiệu quả tốt nhất.

Bài thuốc 2

Nguyên liệu: Chuẩn bị khoảng 80g bí kỳ nam và 20g mỗi vị diệp hạ châu, hạ thảo khô, hậu phác nam.

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên cho vào ấm sắc cùng với 1,5 lít nước. Đun đến khi cạn nước còn khoảng 0,5 lít nước thì dừng.

Chia làm 2 phần, uống trước 2 bữa ăn chính 1 tiếng. Mỗi ngày uống 1 thang.

Bài thuốc 3

Nguyên liệu: 30g cà gai leo cùng 20g bí kỳ nam.

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên cho vào ấm sắc, sắc với khoảng 1 lít nước, đun sôi đến khi cạn còn 0,5 lít thì tắt bếp.

Mỗi ngày uống thuốc 2 lần và sử dụng trong một thời gian dài để phát huy tác dụng.

3.2. Bài thuốc chữa vàng da do suy giảm chức năng gan

Những triệu chứng như vàng da, kém sắc, nổi mụn nhọt, mệt mỏi, kém ăn,… là những biểu hiện khi gan bị tổn thương và suy yếu, chức năng thải độc bị kém.

Dưới đây là một số bài thuốc giúp tăng cường chức năng gan và cải thiện các triệu chứng trên bạn có thể tham khảo:

Bài thuốc 1

Nguyên liệu: Chuẩn bị 80g kỳ nam kiến, 20g cây chó đẻ, 20g hạ khô thảo, 20g hậu phác nam.

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên đi sắc với nước khoảng 15 phút. Uống mỗi ngày một thang.

Người bệnh nên kiên trì uống trong nửa tháng để có được kết quả tốt nhất.

Bài thuốc cải thiện tình trạng vàng da
Bài thuốc cải thiện tình trạng vàng da

Bài thuốc 2

Nguyên liệu: Chuẩn bị các vị thuốc gồm 40g kỳ nam kiến, 15g nhân trần, 10g mỗi vị thảo quyết minh và atiso.

Cách tiến hành: Đem tất cả các nguyên liệu trên sắc cùng 0.5 lít nước cho đến khi còn lại 100ml thuốc, chia lượng thuốc trên thành 2 phần.

Mỗi ngày uống 1 thang thuốc vào trước bữa ăn khoảng 1 tiếng , sử dụng liên tục trong 10-15 ngày.

Như vậy, bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản và đầy đủ về dược liệu bí kỳ nam trị bệnh. Hy vọng sau bài viết này bạn đã có được những thông tin hữu ích về cách sử dụng thảo dược quý này.

Bí kỳ nam là một dược liệu rất tốt trong điều trị viêm gan, xơ gan, đồng thời cải thiện các triệu chứng bệnh gan, tăng cường và bảo vệ chức năng gan được rất nhiều người săn lùng. Do đó những người mắc bệnh gan nên tham khảo để dùng thảo dược quý này. Ngoài ra, đối với những người mắc bệnh lý về gan có thể tham khảo sử dụng sản phẩm có sự kết hợp của nhiều thảo dược thiên nhiên để hỗ trợ điều trị bệnh gan tốt hơn. Liên hệ hotline 0961 936 313 để được tư vấn về bệnh gan đầy đủ nhất.

Bình chọn

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Oanh Lê chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh và thông tin liên quan liên quan đến rối loạn tâm thần, tâm lý. Đảm bảo đưa tin chính xác, nhanh chóng, kịp thời cũng như giải quyết khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Oanh Lê

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn