Triệu chứng, nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh viêm gan

Bệnh viêm gan là một trong những bệnh về gan nguy hiểm mà chúng ta rất dễ mắc bệnh mà đa số do virus gây nên. Có rất nhiều loại viêm gan tương ứng với đó là những cách điều trị, phòng bệnh khác nhau. Bạn cần tìm hiểu kĩ về triệu chứng, nguyên nhân để điều trị sớm và tránh những biến chứng: xơ gan, ung thư gan… Cùng tìm hiểu bài viết dưới đây của Phục Can Vương để biết chi tiết nhé.

Mục lục [ Ẩn ]
Bệnh viêm gan là gì?
Bệnh viêm gan là gì?

1. Bệnh viêm gan là gì? 

Trước khi chúng ta cùng nhau tìm hiểu bệnh viêm gan là gì thì bạn nên biết sơ qua một chút về gan. Gan chính là cơ quan nội tạng lớn nhất của cơ thể có nhiều chức năng quan trọng, đó là thực hiện đào thải các chất độc hại và tiết dịch mật để hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn hàng ngày. 

Chính vì vậy cơ quan này vừa có vai trò quan trọng mà vừa có vai trò cung cấp dinh dưỡng, cung cấp năng lượng cho hoạt động của chúng ta. 

Nhưng cũng chính vì các hoạt động của cơ thể liên tục cần đến gan mà cơ quan này rất dễ bị mắc bệnh, trong khi đó những tổn thương ở gan làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của các cơ quan trong cơ thể. 

Như vậy bệnh viêm gan là một trong số những bệnh nguy hiểm về gan mà chúng ta rất hay mắc phải. Đây chính là hiện tượng các tế bào gan bị tổn thương cũng như xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau làm cho các tế bào gan bị tổn thương và hoạt động của gan bị suy giảm nghiêm trọng. 

Nếu bệnh viêm gan không được điều trị sớm và kịp thời thì bệnh viêm gan sẽ ngày càng nặng và dễ chuyển sang các biến chứng nguy hiểm như bệnh viêm gan mãn tính, thậm chí xơ gan và ung thư gan, gây tử vong. 

Cách phân loại bệnh viêm gan rất phức tạp, nếu như chia theo giai đoạn bệnh thì có thể chia thành 2 loại đó là bệnh viêm gan cấp tính và bệnh viêm gan mãn tính. 

Viêm gan B chiếm tỷ lệ cao
Viêm gan B chiếm tỷ lệ cao 

Viêm gan cấp tính

Những những biểu hiện bệnh chỉ mới phát hiện đơn giản và thời gian mắc bệnh từ 6 tháng trở lại. 

Viêm gan mãn tính 

Khi bệnh đã trở nên nghiêm trọng với những dấu hiệu bệnh thể hiện ra bên ngoài rất dễ nhận biết. Thông thường bệnh nhân viêm gan ở giai đoạn này đã mắc bệnh trong thời gian dài, kéo dài hơn 6 tháng. 

Đây chính là thời kì cơ thể có những diễn biến vô cùng phức tạp và chức năng gan sẽ bị suy giảm nghiêm trọng, dễ dẫn đến nguy cơ mắc bệnh xơ gan, thậm chí là ung thư gan.

Nhưng để dễ dàng hơn cho việc phân loại cũng như hỗ trợ trong việc điều trị, các chuyên gia đã dựa vào các nguyên nhân gây bệnh để các loại viêm gan thành 5 loại phổ biến mà chúng thường gặp nhất. Cụ thể như sau: 

  • Bệnh viêm gan A: Đây là căn bệnh viêm gan nguyên nhân do virus siêu vi A gây ra và thường xuất phát do thói quen ăn uống kém vệ sinh. 
  • Viêm gan B: là trường hợp viêm gan xuất hiện do virus HBV xâm nhập và là loại viêm gan có số bệnh nhân mắc phải cao nhất tại Việt Nam hiện nay. 
  • Viêm gan C: Đây là loại viêm gan xảy ra với nguyên nhân do virus viêm gan C gây ra, được xem là loại viêm gan khó nguy hiểm do chưa có biện pháp phòng ngừa và điều trị khó khăn với những biểu hiện bệnh rất dễ chuyển sang giai đoạn viêm gan mãn tính. 
  • Viêm gan D là loại viêm gan rất đặc biệt do virus siêu vi D gây ra. Thông thường bệnh nhân bị viêm gan D từng có tiền sử mắc viêm gan B do chức năng gan bị suy giảm nên làm bệnh nhân rất dễ bị nhiễm virus HDV. Chính vì thế mà tuy chưa có cách phòng nhưng có thể dùng thuốc ngừa virus siêu vi B để hạn chế mắc bệnh. 
  • Viêm gan E: do virus siêu vi E gây ra, đây là trường hợp viêm gan cực kì nguy hiểm xuất phát từ chế độ ăn uống kém khoa học, không lành mạnh của người bệnh. Đặc biệt điều trị viêm gan E gặp rất nhiều khó khăn, hiện nay chỉ có cách ghép gan mới có thể điều trị hiệu quả.

Tóm lại bệnh nhân nên nắm từng biểu hiện cụ thể của 5 loại viêm gan thường gặp ở trên để dễ dàng phát hiện bệnh sớm và có cơ hội điều trị kịp thời bệnh cao hơn. 

Bệnh viêm gan cũng như các bệnh về gan khác chúng có sự chuyển biến khá âm thầm và những biểu hiện bệnh thường dễ nhầm lẫn với nhiều căn bệnh khác ở đường tiêu hóa. Chính vì vậy mà phần lớn bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn khá muộn. 

Vàng da biểu hiện rất rõ khi viêm gan nặng
Vàng da biểu hiện rất rõ khi viêm gan nặng

Để hạn chế tình trạng này và có hướng điều trị kịp thời bạn nên đến bệnh viện kiểm tra nếu cơ thể có một trong những dấu hiệu viêm gan sau: 

  • Đau tức ở hạ sườn phải: đây là vị trí giải phẫu của gan nếu có dấu hiệu bất ổn ở vùng này thì bạn nên thận trọng. 
  • Vàng da: là triệu chứng viêm gan cực kỳ điển hình, lúc này hoạt động của gan suy giảm nặng làm cho lượng bilirubin có sắc tố vàng cam tan nhiều trong máu và thể hiện ra ngoài da đặc biệt là ở lòng bàn tay, chân, mắt... 
  • Rối loạn tiêu hóa: tùy theo mức độ nặng nhẹ mà bệnh viêm gan có các dấu hiệu khác nhau ở cơ quan tiêu hóa. Người bệnh có thể đi ngoài ra phân bạc màu hoặc nhựa đường. 
  • Suy giảm nghiêm trọng làm cho máu tích tụ, kích thích hoạt động của thần kinh cơ hoành và thần kinh phế vị ảnh hưởng trực tiếp đến nhu động ruột.  
  • Cảm thấy mệt mỏi: chắc chắn khi gan bị tổn thương làm cho quá trình lọc thải gặp nhiều hạn chế. Chất độc này lâu ngày tích tụ sẽ phát tán đi khắp cơ thể. 
  • Hoạt động tiết mật của gan suy giảm cũng làm khó khăn hơn trong việc tiêu hóa thức ăn, đặc biệt không đủ năng lượng để cung cấp cho các hoạt động. 

Đây chỉ là những triệu chứng của bệnh viêm gan, còn với từng loại viêm gan sẽ có các biểu hiện điển hình khác nhau. 

Có nhiều nguyên nhân gây viêm gan. Chúng bao gồm những loại sau để bệnh nhân tránh mắc phải: 

Viêm gan do nhiễm virus tại gan

Có khá nhiều loại virus gây viêm gan, phổ biến nhất là viêm gan A, B, C, D, E, G. Ngoài ra, còn có một số loại virus khác như do MV, EBV, virus herpes…

Viêm gan do virus viêm gan C
Viêm gan do virus viêm gan C

Viêm gan do nhiễm ký sinh trùng

Plasmodium falciparum – Đây là loại ký sinh trùng sốt rét và một số loại amip là những ký sinh trùng có khả năng rất cao gây viêm gan. 

Khi đó gan bị sưng to và các chức năng của gan như lọc thải các chất độc, dự trữ chuyển hoá của gan bị suy giảm nếu bị nhiễm bệnh.

Viêm gan tự miễn

Chính là do hệ miễn dịch tấn công vào tế bào gan gây viêm gan. Bệnh này ít gặp và chưa xác định được nguyên nhân gây ra nhưng một số trường hợp bệnh có thể do các chất độc quá nhiều bị tích tụ trong cơ thể hoặc do tác dụng phụ của các loại thuốc gây ra làm tổn thương gan dẫn đến các chức năng của gan bị giảm.

Viêm gan do nhiễm độc

Rượu bia là loại nước uống có cực kỳ hại và gây độc cho gan. Việc lạm dụng bia rượu trong một thời gian dài khiến gan sẽ bị viêm, bị nhiễm mỡ, tế bào gan bị hoại tử nặng hoặc xơ gan. 

Những tổn thương viêm gan do rượu bia và thuốc thường là biểu hiện cấp tính, nhưng nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. 

Khám và chẩn đoán kịp thời là biện pháp rất cần thiết để giúp xác định được bệnh nhân có mắc bệnh hay không, mắc bệnh ở mức độ nào và đặc biệt quan trọng là loại virus viêm gan người bệnh đang mắc phải là loại gì. 

Xét nghiệm máu 

Việc xét nghiệm viêm gan trong máu đang được xem là cách dễ dàng nhất và có độ chính xác cao khi nghi ngờ. Vì ban đầu các loại virus viêm gan sẽ xuất hiện trong máu rồi mới bắt đầu tấn công vào gan. 

Dựa theo kết quả của các chỉ số trong xét nghiệm công thức, sinh hóa máu mà các bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán xác định và đưa ra cách điều trị bệnh phù hợp. Đây được xem là cách phát hiện bệnh rất dễ dàng, chính xác và đang được áp dụng phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay. Cụ thể như: 

  • Xét nghiệm công thức máu, sinh hóa máu
  • Xét nghiệm đường huyết khi đói
  • Tầm soát sớm ANTI-HCV và viêm gan B: HBSAG, ANTI-HBC, ANTI-HBS
  • Xét nghiệm Lipid máu (mỡ máu): định lượng Cholesterol toàn phần, LDL, HDL, Triglyceride
  • Kiểm tra chức năng gan trong xét nghiệm sinh hóa như AST, ALT, Bilirubin toàn phần và trực tiếp, gián tiếp
  • Xét nghiệm dấu ấn – marker ung thư gan: định lượng AFP
  • Siêu âm ổ bụng để phát hiện sớm các bất thường vùng gan.                                  
Xét nghiệm tìm virus viêm gan trong máu 
Xét nghiệm tìm virus viêm gan trong máu 

Sinh thiết tế bào gan

Đây là phương pháp khá phức tạp nhưng lại mang lại độ chính xác cao. Lúc này bác sĩ sẽ lấy một ít tế bào nhỏ ở mô gan để chẩn đoán mức độ tổn thương ở gan và đồng thời tìm ra cách điều trị bệnh phù hợp nhất. 

Cách này cũng được áp dụng trong trường hợp chữa các bệnh phức tạp điển hình như ung thư gan. 

Nhưng bình thường để chẩn đoán bệnh viêm gan, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết qua nội soi (gây mê rồi tiến hành rạch một đường nhỏ ở bụng), đưa dụng cụ vào trong cơ thể lấy một mảnh mô nhỏ để nghiên cứu giải phẫu bệnh. 

Các phương pháp chẩn đoán viêm gan ở trên đòi hỏi cần có sự đầu tư của máy móc hiện đại cũng như các bác sĩ có chuyên môn cao. Vì vậy bạn hãy đến các cơ sở uy tín, hiện đại, chất lượng để được kiểm tra nếu có các triệu chứng nghi ngờ bị viêm gan.

6. Một số câu hỏi liên quan đến viêm gan 

Các bệnh về gan thường làm cho bệnh nhân cảm thấy lo lắng. Sau đây là những giải đáp thắc mắc thường thấy của bệnh nhân viêm gan: 

Tuỳ thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa từng bệnh nhân mà sự nguy hiểm của viêm gan có mức độ khác nhau. 

Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn sẽ trở nên nguy hiểm và đặc biệt là khó điều trị hơn, thời gian điều trị lâu hơn, tốn nhiều chi phí hơn, thậm chí đe doạ tính mạng bệnh nhân do dẫn đến biến chứng như:

Xơ gan

Xơ gan chính là giai đoạn sau của viêm gan mạn tính, đồng thời cũng là hậu quả của việc bị các tác nhân gây hại cho gan như tế bào gan bị hư hại, chết và tạo ra các mô sẹo, không phục hồi được, không thực hiện được chức năng bình thường của gan.

Ung thư gan từ viêm gan rất nguy hiểm 
Ung thư gan từ viêm gan rất nguy hiểm 

Ung thư gan

Ung thư gan là bệnh lý bắt nguồn từ viêm gan, ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến chức năng gan, có thể lan rộng sang các vùng khác của gan và các cơ quan khác trên cơ thể. Ung thư gan có 3 dạng chính: Ung thư biểu mô tế bào gan, biểu mô đường mật và u nguyên bào gan.

Viêm gan nguyên nhân do lạm dụng bia rượu thuốc lá, viêm gan tự miễn thì không hề có khả năng lây lan. Nhưng viêm gan do virus thì khả năng lây nhiễm cực kỳ cao. Nguy cơ lây nhiễm viêm gan do virus như:

  • Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ an toàn
  • Dùng trực tiếp, chung đụng đồ dùng cá nhân với người bị bệnh
  • Truyền máu từ người bệnh sang cho người lành
  • Nhiễm HIV
  • Truyền từ mẹ sang con
  • Ăn uống không hợp vệ sinh, sử dụng thực phẩm có chứa chất gây hại gan và nguồn nước bị ô nhiễm. 

Viêm gan do bất kỳ nguyên nhân nào đều không lây qua con đường ăn uống. Tuy nhiên nếu dùng chung đồ cá nhân của bệnh nhân như đũa, thìa, dĩa có dính máu của bệnh nhân thì nguy cơ mắc bệnh cũng rất cao. 

Chính vì vậy bạn nên thận trọng khi người trong gia đình có mắc bệnh viêm gan do virus gây ra. 

  • Viêm gan A ít nguy hiểm, không tiến triển thành mãn tính, không để lại di chứng, rất khó khăn để chữa khỏi hoàn toàn.
  • Viêm gan B cực kỳ dễ dàng lây lan từ người này sang người khác, đây là loại viêm gan được đánh giá là nguy hiểm nhất hiện nay.
  • Viêm gan C với mức độ nguy hiểm nhẹ hơn mặc dù triệu chứng giống như viêm gan B nhưng lại có nguy cơ bị viêm gan mãn tính, suy gan, xơ gan, ung thư gan thậm chí là tử vong.
  • Viêm gan D không thể độc lập lây bệnh, mà chỉ những ai đã có tiền sử viêm gan B mới có khả năng mắc bệnh này.
  • Viêm gan E tương đối nguy hiểm vì bệnh gây ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan khác của cơ thể.
  • Khi bạn bị viêm gan ở giai đoạn sớm, cấp tính sẽ được điều trị khỏi nếu người bệnh nghiêm túc tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ. Các loại thuốc đặc trị viêm gan hiện nay có phổ biến là interferon, protease, nucleoside analogue kháng virus, thuốc ức chế polymerase.
  • Tuy nhiên bệnh gan do rượu bia vẫn chưa có thuốc điều trị, chủ yếu là khắc phục các triệu chứng, không sử dụng thêm rượu bia, đồng thời kết hợp ăn uống khoa học để phục hồi gan.
Điều trị viêm gan để có sức khỏe tốt trong thời gian dài
Điều trị viêm gan để có sức khỏe tốt trong thời gian dài

Trong trường hợp bệnh viêm gan ở giai đoạn cuối, kháng các loại thuốc, thì biện pháp tối ưu được cân nhắc tới là ghép gan. Tuy nhiên biện pháp này quá tốn kém, ngoài ra bệnh nhân nên áp dụng một số biện pháp sau:

  • Kiêng hẳn rượu, bia và thuốc lá
  • Áp dụng chế độ ăn lành mạnh đầy đủ dưỡng chất, vitamin và khoáng chất
  • Nghỉ ngơi nhiều hơn
  • Sử dụng biện pháp quan hệ tình dục an toàn 

Dùng thảo dược tự nhiên giúp điều trị bệnh viêm gan đồng thời tăng cường chức năng gan giúp ngăn ngừa bệnh tái phát như các sản phẩm tại Phục Can Vương. Các sản phẩm này khá hiệu quả với những bệnh nhân bị bệnh ở giai đoạn nhẹ và việc sử dụng lâu dài sẽ không làm ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Người bệnh cần tuân thủ theo những chỉ định dùng thuốc mà bác sĩ đưa ra, tuyệt đối không được tự ý mua hoặc thay đổi loại thuốc cũng như liều lượng sử dụng sẽ ảnh hưởng đến tính mạng. 

  • Sắp xếp công việc khoa học, tránh căng thẳng mệt mỏi.
  • Xây dựng một chế độ ăn hợp lý hỗ trợ điều trị các tổn thương ở gan. Bệnh nhân nên tăng cường ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi để bổ sung vitamin và khoáng chất rất tốt cho gan. 
  • Việc uống nhiều nước giúp tăng cường chức năng gan, lọc đào thải các chất độc hại, không nên sử dụng thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ. 
  • Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao nhẹ nhàng, phù hợp để tăng cường sức khỏe giúp hỗ trợ tối đa quá trình điều trị bệnh. 

9. Phòng ngừa bệnh viêm gan 

Phòng ngừa bằng chế độ sinh hoạt lành mạnh

Đây được xem là là một trong các biện pháp phòng ngừa viêm gan cực kì hiệu quả. Muốn đạt được điều này, bạn nên: 

  • Đảm bảo giữ vệ sinh sạch sẽ cho nguồn nước.
  • Nấu chín thức ăn, hạn chế ăn đồ ăn chưa chín, gỏi thịt...
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu vitamin, chất xơ, đạm và khoáng chất.
  • Hạn chế tối đa việc sử dụng các loại đồ uống có chứa chất kích thích như rượu bia.
  • Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể không bị mệt mỏi.
  • Khám sức khỏe định kỳ thường là 6 tháng một lần để bệnh viêm gan sớm được phát hiện và điều trị hiệu quả.
  • Không sử dụng chung vật dụng hay đồ dùng cá nhân với ai khác đặc biệt là người bệnh.
Phòng bệnh viêm gan càng sớm càng tốt
Phòng bệnh viêm gan càng sớm càng tốt

Tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan

Vắc xin viêm gan được khuyến khích tiêm phòng cho các đối tượng sau: 

  • Trẻ nhỏ từ 1 tuổi.
  • Người phải đi đến vùng có tần suất bị viêm gan do virus cao.
  • Người bị bệnh gan mạn tính, trong đó có cả viêm gan virus B và C.
  • Người đã tiếp xúc trực tiếp với người bị viêm gan do virus.
  • Người nghiện thuốc lá, nghiện rượu.

Trên đây là bài viết về bệnh viêm gan của Phục Can Vương. Chúng tôi mong rằng bạn sẽ có những biện pháp phòng cũng như hiểu biết được chi tiết về bệnh này. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì về viêm gan xin vui lòng liên hệ hotline sau 0961 636 313 để được tư vấn hỗ trợ sớm nhất. 

Xếp hạng: 5 (1 bình chọn)

Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực y tế sức khỏe, Dược sĩ Nguyễn Hà chịu trách nhiệm cập nhật thông tin, tin tức về các bệnh lý và các thông tin liên quan đén bệnh. Là một con người đam mê với nghề, tận tâm, tỉ mỉ trong việc tìm kiếm nguồn thông tin cũng như việc đưa các thông tin chính xác đến mọi người, Dược sĩ Nguyễn Hà đảm bảo cập nhật chính xác, nhanh chóng, kịp thời những kiến thức chuyên môn đồng thời giúp giải quyết hiệu quả khó khăn của người bệnh.

Dược sĩ Đại học Nguyễn Hà

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn