Tần tật những thông tin cần biết về bệnh gan do rượu

Bệnh gan do rượu là một tình trạng bệnh xảy ra nhiều trên thế giới và dẫn đến tử vong. Vậy tình trạng bệnh này là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa như thế nào? Mời bạn đọc theo dõi bài viết dưới đây.

Mục lục [ Ẩn ]
Hình ảnh bệnh gan do rượu
Hình ảnh bệnh gan do rượu

1. Bệnh gan do rượu là gì?

Bệnh gan do rượu hay còn được gọi là bệnh gan liên quan đến rượu, là một tình trạng bệnh liên quan đến tổn thương gan do uống quá nhiều rượu (lạm dụng rượu).
Có hai cách lạm dụng rượu làm nguy hại đến sức khỏe của gan:

  • Uống một lượng lớn rượu trong một thời gian ngắn
  • Uống nhiều rượu hơn giới hạn quy định

Người mắc bệnh gan liên quan đến rượu thường tiến triển qua 3 giai đoạn, mặc dù thường có sự chồng chéo giữa mỗi giai đoạn, cụ thể như sau:

  • Gan nhiễm mỡ do rượu: Đây là giai đoạn đầu của bệnh gan do rượu. Gan nhiễm mỡ là tình trạng tích tụ chất béo bên trong tế bào gan. Đây là tình trạng thường gặp phổ biến của gan do rượu gây ra.
  • Viêm gan do rượu: Đây là tình trạng viêm cấp tính do lạm dụng rượu trong một thời gian dài. 
  • Xơ gan do rượu: Đây là tình trạng bệnh gan do rượu nặng nhất. Tại thời điểm này, gan bị sẹo do lạm dụng rượu và tổn thương không thể hồi phục. Xơ gan có thể dẫn đến suy gan.

2. Thực trạng về bệnh gan do rượu 

Bệnh gan do rượu xảy ra nhiều trên thế giới
Bệnh gan do rượu xảy ra nhiều trên thế giới và Việt Nam

Tình trạng bệnh gan do rượu ngày càng tăng trên toàn thế giới. Khoảng 8% - 10% người Hoa Kỳ uống rượu bia nhiều, trong đó, 10% - 15% sẽ tiếp tục phát triển thành bệnh gan liên quan đến rượu.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, trong năm 2014, số lượng ca tử vong do bệnh gan liên quan đến rượu là 19.388.

Vào năm 2015, tại Hoa Kỳ, gần 20% trong số tất cả các ca ghép gan xảy ra do bệnh gan liên quan đến rượu, khiến nó trở thành lý do cấy ghép phổ biến thứ ba sau viêm gan C mãn tính và ung thư gan.

3. Triệu chứng bệnh gan do rượu 

Các dấu hiệu ban đầu của bệnh gan do rượu rất mơ hồ và ảnh hưởng đến một loạt các hệ thống của cơ thể. Các triệu chứng ban đầu bao gồm:

  • Đau bụng
  • Buồn nôn và nôn
  • Thường xuyên tiêu chảy
  • Giảm sự thèm ăn

Các triệu chứng này khiến người bệnh lầm tưởng với các triệu chứng của bệnh đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu để những triệu chứng này không được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt nếu tiếp tục uống rượu, có thể dẫn đến sự phát triển nhanh hơn của các bệnh lý về gan.

Vàng mắt là triệu chứng xuất hiện khi gan bị tổn thương nặng
Vàng mắt là triệu chứng xuất hiện khi gan bị tổn thương nặng

Khi chuyển sang giai đoạn nặng, người mắc bệnh gan do rượu xuất hiện với các triệu chứng như sau:

  • Vàng da hoặc màu vàng ở niêm mạc mắt
  • Phù nề hoặc sưng các chi dưới
  • Tích tụ chất lỏng trong bụng (cổ trướng)
  • Sốt và thường xuyên cảm thấy rùng mình
  • Luôn cảm thấy ngứa trên da
  • Móng tay cong quá mức hay được gọi là móng tay khoằm
  • Giảm cân đáng kể và không rõ lý do
  • Suy yếu cơ bắp
  • Xuất hiện vệt máu trong chất nôn và phân
  • Dễ chảy máu và bầm tím
  • Phản ứng nhạy hơn với rượu và ma túy
  • Ở nam giới, liệt dương, co rút tinh hoàn và sưng vú

Các triệu chứng trên có thể xuất hiện thường xuyên hơn sau khi uống rượu say. Khi xuất hiện một hoặc nhiều hơn các triệu chứng kể trên, người bệnh cần được cấp cứu y tế để ngăn ngừa diễn tiến của bệnh.

4. Nguyên nhân gây bệnh gan do rượu 

Không phải tất cả những người nghiện rượu nặng thường xuyên đều bị tổn thương gan, tình trạng này chỉ ảnh hưởng đến một số người. Do đó, cơ chế gây bệnh gan do rượu không được giải thích hoàn toàn.

Khoảng 70% đến 85% lượng rượu đưa vào cơ thể sẽ được hấp thu ở tá tràng và phần trên của ruột non, chỉ có khoảng 20% được hấp thụ bởi niêm mạc dạ dày.

Rượu được hấp thu tại ruột sẽ được đưa đến tĩnh mạch cửa tại gan. Khi chức năng gan khỏe mạnh, 80% lượng rượu đi qua gan đều được giải độc, tuy nhiên, nếu lạm dụng rượu có thể dẫn đến việc tiết các cytokine gây viêm bao gồm TNF-alpha, interleukin-6, interleukin-8, peroxy hóa lipid và độc tính acetaldehyde.

Ngoài ra, việc thường xuyên sử dụng một lượng lớn rượu sẽ làm tăng hoạt động của hai enzym tham gia vào quá trình chuyển hóa rượu thành aceton, đó là xanthine oxidase và aldehyde oxidase. Thông qua hoạt động của hai men này, một lượng lớn các gốc tự do gây độc được giải phóng góp phần làm tổn thương gan do bia rượu.

Rượu bia làm tổn thương các tế bào gan
Rượu bia làm tổn thương các tế bào gan

Bên cạnh nguyên nhân chính là rượu bia gây ra tình trạng bệnh lý liên quan đến gan, các yếu tố khác cũng có thể là nguy cơ khiến tình trạng bệnh gan tiến triển xấu:

  • Thường xuyên uống quá nhiều rượu bia: Lượng cồn được đưa vào cơ thể càng nhiều thì khả năng dẫn đến bệnh càng nhanh, tuy nhiên nhiều trường hợp bệnh gan không phát triển ở những người uống rượu bia nhiều trong một thời gian, Do đó, cần xem xét các yếu tố liên quan khác.
  • Thời điểm uống rượu: Uống rượu ngoài bữa ăn làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan do rượu gấp 3 lần.
  • Giới tính: Phụ nữ thường dễ mắc bệnh gan liên quan đến rượu và phát triển thành bệnh gan do rượu hơn nam giới. Điều này là do, lượng dehydrogenase được tiết ra trong ruột ít hơn, tỷ lệ chất béo trong cơ thể của phụ nữ cao hơn và việc hấp thụ chất béo trong thời kỳ kinh nguyệt cũng cao hơn.
  • Người bệnh mắc viêm gan C: Nhiễm trùng viêm gan C làm tăng quá trình tổn thương gan.
  • Yếu tố di truyền: Tính di truyền của bệnh là do người thân trong gia đình mang những cấu trúc gen tương tự nhau, tính đa hình trong các enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa rượu, chẳng hạn như ADH, ALDH, CYP4502E1, rối loạn chức năng ty thể và đa kình cytokine.
  • Béo phì: Tình trạng này khiến người ta dễ bị tổn thương gan do rượu.
  • Tích tụ sắt trong gan: Tình trạng này xảy ra đối với người mắc bệnh hemochromatosis (một chứng rối loạn di truyền dẫn đến sự hấp thụ quá nhiều sắt) hoặc khi sử dụng rượu vàng có chứa sắt.
  • Chế độ ăn uống: suy dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu hụt vitamin A và E có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương gan do rượu bằng cách ngăn cản sự tái tạo của các tế bào gan.
  • Yếu tố cơ địa: Những người bẩm sinh thiếu các yếu tố bảo vệ gan cũng khiến cho tổn thương gan do bia rượu. Chẳng hạn như người thiếu enzyme acetaldehyde dehydrogenase-2 (ALDH2) làm rượu chuyển hóa thành acetate chậm hơn, do đó, những người này uống rượu thường bị đỏ mặt do ứ đọng acetaldehyde gây độc cho gan.

5. Khám và chẩn đoán bệnh gan do rượu 

Bệnh gan do rượu không phải là bệnh duy nhất có thể tổn thương gan, do đó chẩn đoán bệnh gan do rượu trở nên khó khăn hơn. 

Tiền sử sử đụngụng rượu nặng cùng với các dấu hiệu thể chất nhất định và các xét nghiệm dương tính với bệnh gan là những dấu hiệu tốt để chẩn đoán bệnh.

Bệnh gan do rượu cho chỉ số AST gấp 2 lần chỉ số ALT
Bệnh gan do rượu cho chỉ số AST gấp 2 lần chỉ số ALT

Chẩn đoán bệnh gan do rượu bia thường dựa vào các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm của ba loại men gan, bao gồm gamma-glutamyltransferase (GGT), aspartate aminotransferase (AST), và alanine aminotransferase (ALT).

Người bệnh có khả năng mắc bệnh cao nhất nếu mức AST cao hơn gấp 2 lần so với mức ALT. Mức độ tăng của men GGT cũng là một thước đo để chẩn đoán việc lạm dụng rượu và tổn thương gan.

Ngoài ra, để kiểm tra sức khỏe toàn diện, các xét nghiệm khác cũng được sử dụng để điều trị bệnh gan do rượu có thể bao gồm:

  • Sinh thiết gan: Các mẫu này được kiểm tra dưới kính hiển vi để tìm ra loại bệnh gan.
  • Siêu âm: Sử dụng sóng âm tần số cao để tạo hình ảnh của các cơ quan.
  • Chụp cộng hưởng từ: Hình ảnh của gan được hiển thị dưới dạng hình ảnh nhờ thuốc nhuộm.

6. Điều trị bệnh gan do rượu 

Hiện nay, không có phương pháp điều trị y tế cụ thể nào đối với bệnh gan do rượu. Điều trị bệnh gan do rượu có hai mục tiêu:

  • Ngừng uống rượu hoàn toàn. 
  • Cải thiện sức khỏe lá gan của người bệnh.
Điều trị bệnh gan do rượu
Điều trị bệnh gan do rượu

Điều này làm giảm nguy cơ tổn thương thêm cho gan và giúp gan hồi phục tốt nhất. Bên cạnh đó, người bệnh gan do rượu được điều trị với những phương pháp sau:

Thay đổi lối sống

Giảm cân và bỏ hút thuốc được khuyến khích vì thừa cân và hút thuốc khiến tình trạng bệnh gan trở nên tồi tệ hơn. 

Béo phì là một tác nhân gây ra sự phát triển của gan nhiễm mỡ và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu. Hút thuốc lá gây ra sẹo gan nhanh hơn hơn ở những người bệnh này.

Bên cạnh đó, người bệnh cần bổ sung các vitamin tổng hợp hàng ngày. Ở những người nghiện rượu thường ít nhóm vitamin B tổng hợp và vitamin A, do đó, sự thiếu hụt này có thể gây ra thiếu máu hoặc suy dinh dưỡng.

Sử dụng thuốc

Corticosteroid hoặc pentoxifylline có thể được sử dụng để giảm viêm ở những người mắc viêm gan do rượu khi người bệnh được điều trị ở bệnh viện. Ngoài ra, một số thuốc cũng được sử dụng như men vi sinh và thuốc kháng sinh, liệu pháp tế bào gốc và thuốc chống viêm.

Ghép gan

ở những người bị suy gan, gan ngừng hoạt động hoàn toàn. Đây có thể là kết quả của bệnh gan giai đoạn nặng và cần ghép gan để kéo dài tuổi thọ.

Thông thường, chỉ cần kiêng rượu ít nhất 6 tháng trước khi làm phẫu thuật và các cơ quan khác còn khỏe để trải qua cuộc phẫu thuật. Ghép gan là một phẫu thuật phức tạp và thuốc chống thải ghép được dùng sau khi cấy ghép có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng và một số bệnh ung thư.

7. Bệnh bệnh gan do rượu có nguy hiểm không?

Bệnh gan liên quan đến rượu là một tình trạng nguy hiểm xảy ra nhiều trên thế giới. Nếu không được điều trị sớm người bệnh có thể dẫn đến những nguy hiểm khó lường. 

Biến chứng bệnh gan do rượu
Biến chứng bệnh gan do rượu

Ngoài ra, các biến chứng của bệnh gan do rượu bao gồm:

  • Sẹo gan vĩnh viễn và mất chức năng gan
  • Chảy máu bên trong (giãn tĩnh mạch)
  • Huyết áp cáo trong mạch máu của gan (tăng áp lực tĩnh mạch cửa)
  • Mất chức năng não do tích tụ độc trong gan (bệnh não gan)
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh viêm gan C và viêm gan B
  • Nguy cơ mắc bệnh ung thư gan cao hơn
  • Xuất hiện tình trạng bị sỏi mật
  • Tích tụ chất lỏng trong bụng (cổ trướng) kèm theo suy thận (hội chứng gan thận)
  • Nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường tiết niệu và nhiễm trùng đường hô hấp (viêm phổi)
  • Nguy hiểm nhất là gây tử vong.

8. Phòng ngừa bệnh bệnh gan do rượu 

Phòng ngừa bệnh bệnh gan do rượu 
Phòng ngừa bệnh bệnh gan do rượu 

Để ngăn ngừa bệnh gan do rượu và các tình trạng khác liên quan đến rượu, mọi người nên ngừng uống rượu hoặc tuân theo các hướng dẫn về việc sử dụng rượu, chẳng hạn:

  • Đàn ông và phụ nữ được khuyến cáo không nên thường xuyên uống nhiều hơn 350ml rượu mạnh.
  • Chia đều lượng rượu trong ba ngày hoặc hơn nếu bạn uống khoảng 350ml một tuần. 

Bên cạnh đó, người bệnh nên kết hợp với chế độ ăn và tập luyện khoa học để phục hồi tình trạng bệnh sớm nhất.

Trên đây là những thông tin về bệnh gan do rượu mà bạn có thể tham khảo. Hy vọng những thông tin trên hữu ích đối với bạn. Nếu bạn đang gặp tình trạng bệnh gan do rượu, hãy liên hệ theo hotline dưới đây để được tư vấn.

0961 936 313

Xếp hạng: 5 (6 bình chọn)